4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

20Х БОЛАТЫНЫҢ МИКРОҚҰРЫЛЫМЫНА, ФАЗАЛЫҚ ҚҰРАМЫНА ЖӘНЕ МЕХАНИКАЛЫҚТРИБОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІНЕ ЭЛЕКТРОЛИТТІ-ПЛАЗМАЛЫҚ ШЫҢДАУ ПАРАМЕТРЛЕРІНІҢ ӘСЕР

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-33

Толық мәтін:

Аңдатпа

Бұл мақалада электролит-плазмалық өңдеудің (ЭПӨ) параметрлерінің кернеу (260-320 В) және ұстау уақыты (2-5 с) – 20Х болатының микроқұрылымына, фазалық құрамына, микроқаттылығына, серпімділік модуліне және трибологиялық қасиеттеріне әсері зерттелген. Өңдеу концентрациясы 12 масс.% Na₂CO₃ сулы ерітіндісінде жүргізілді. Рентгендік дифракциялық талдау және растрлық электрондық микроскопия қалдық аустенит немесе карбидті фазалар болмаған кезде дене-центрленген текше (ДЦТ) торлы α′-мартенситтің түзілгенін көрсетті. Толық аустениттену қол жеткізілмеген шекті өңдеу режимі 260 В, 2 с болды. Ұстау уақытын 300 В кернеуде 5 с дейін ұлғайту микроқаттылықты 441,66 HV дейін екі есе дерлік арттырды, ал 2 с кезінде кернеуді арттыру негізінен көміртегінің қатты ерітіндіде қанығуына әсер етті. Ең төмен үйкеліс коэффициенті (μ = 0,498) 320 В, 2 с режимінде алынды, бұл максималды қаттылық әрдайым ең жақсы трибологиялық сипаттамаларға сәйкес келе бермейтінін көрсетеді. Алынған нәтижелер ЭПӨ параметрлерін 20Х болатының қажетті пайдалану қасиеттеріне сәйкес таңдау қажеттігін көрсетеді.

Авторлар туралы

А. Кусайнов
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Қазақстан

Арыстанбек Ерланович Кусайнов – «Техникалық физика» мамандығы бойынша докторант

070004, Қазақстан Республикасы, Өскемен қаласы, Серікбаев көшесі, 19



Г. Жүнісова
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Қазақстан

Гүлнара Жүнісқызы Жүнісова – «Техникалық физика» мамандығы бойынша магистр

070004, Қазақстан Республикасы, Өскемен қаласы, Серікбаев көшесі, 19



Н. Магазов
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Қазақстан

Нуртолеу Магзумбекович Магазов – ғылыми қызметкер, «Қорғаныс және функционалдық жабындар» ғылыми орталығы

070004, Қазақстан Республикасы, Өскемен қаласы, Серікбаев көшесі, 19



А. Кеңесбеков
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Қазақстан

Айдар Бақытбекұлы Кеңесбеков – PhD, «Қорғаныс және функционалдық жабындар» ғылыми орталығының жетекші ғылыми қызметкері

070004, Қазақстан Республикасы, Өскемен қаласы, Серікбаев көшесі, 19



Л. Баятанова
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Қазақстан

Ляйла Болаткановна Баятанова – PhD, қауымдастырылған профессор («Физика орталығы»)

070004, Қазақстан Республикасы, Өскемен қаласы, Серікбаев көшесі, 19



Әдебиет тізімі

1. Spectroscopic study of electrolytic-plasma discharge during hardening of 20GL steel and its effect on microstructure and mechanical properties / B. Rakhadilov et al // Crystals. – 2025. – Vol. 15, № 11. – Art. 976. https://doi.org/10.3390/cryst15110976.

2. Adhesion mechanisms, evaluation techniques and modeling strategies in PVD coatings: from fundamentals to data-driven design / S.G. Jan et al // Journal of Materials Research and Technology. – 2026. – Available online. https://doi.org/10.1016/j.jmrt.2026.01.234.

3. Influence of plasma electrolytic hardening modes on the structure and properties of 65G steel / B.K. Rakhadilov et al // Eurasian Journal of Physics and Functional Materials. – 2021. – Vol. 5, № 3. – P. 209-221. https://doi.org/10.32523/ejpfm.2021050306.

4. Investigation of changes in the structural-phase state and the efficiency of hardening of 30CrMnSiA steel by the method of electrolytic plasma thermocyclic surface treatment / D. Baizhan et al // Coatings. – 2022. – Vol. 12, № 11. – Art. 1696. https://doi.org/10.3390/coatings12111696.

5. Investigation of the effect of technological parameters of the electrolyte-plasma carburization method on the phase structure and mechanical properties of 20X structural steel / B. Rakhadilov et al // AIMS Materials Science. – 2023. – Vol. 10, № 5. – P. 934-947.

6. Experimental and mathematical modeling study of plasma electrolytic oxidation (PEO) for surface hardening of 20Ch steel / K. Kombayev et al // Materials. – 2024. – Vol. 17, № 24. – Art. 6043. https://doi.org/10.3390/ma17246043.

7. Effect of electrolytic-plasma hardening on the microstructure and tribological properties of lowalloy steels / B. Rakhadilov et al // Metals. – 2025. – Vol. 15, № 7. – Art. 698. https://doi.org/10.3390/met15070698.

8. The impact of technological parameters of electrolytic-plasma treatment on changes in the mechano-tribological properties of steel 45 / B. Rakhadilov et al // AIMS Materials Science. – 2024. – Vol. 11, № 4. – P. 666-683.

9. GOST 4543-2016. Metal products made of structural alloy steel. Specifications. – Moscow: Standartinform, 2017. – 31 p. (In Russian).

10. Effect of electropolishing on the microstructure and tribological properties of electrolyte-plasma borided layers on 30KhGSA steel / L. Sulyubayeva et al // Materials. – 2025. – Vol. 18, № 21. – Art. 4867. https://doi.org/10.3390/ma18214867.

11. ASTM G99-17. Standard test method for wear testing with a pin-on-disk apparatus. – West Conshohocken, PA: ASTM International, 2017.

12. ASTM G133-05(2016). Standard test method for linearly reciprocating ball-on-flat sliding wear. – West Conshohocken, PA: ASTM International, 2016.

13. ISO 14577-1:2015. Metallic materials – Instrumented indentation test for hardness and materials parameters – Part 1: Test method. – Geneva : International Organization for Standardization, 2015.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Кусайнов А., Жүнісова Г., Магазов Н., Кеңесбеков А., Баятанова Л. 20Х БОЛАТЫНЫҢ МИКРОҚҰРЫЛЫМЫНА, ФАЗАЛЫҚ ҚҰРАМЫНА ЖӘНЕ МЕХАНИКАЛЫҚТРИБОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІНЕ ЭЛЕКТРОЛИТТІ-ПЛАЗМАЛЫҚ ШЫҢДАУ ПАРАМЕТРЛЕРІНІҢ ӘСЕР. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):351-361. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-33

For citation:


Kusainov А.E., Zhunissova G.Zh., Magazov N.M., Kengesbekov A.B., Bayatanova L.B. THE EFFECT OF ELECTROLYTE-PLASMA HARDENING PARAMETERS ON THE MICROSTRUCTURE, PHASE COMPOSITION, AND MECHANICAL AND TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF 20X STEEL. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):351-361. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-33

Қараулар: 13

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X