АРНАЙЫ ПӘНДЕРДІ ОҚЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ: МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕР

Мақалада арнайы пәндерді оқытуда жасанды интеллект технологияларын қолданудың әдіснамалық негіздері, олардың педагогикалық әлеуеті мен соған байланысты тәуекелдерді анықтау тұрғысынан қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі білім беру жүйесінің цифрлық трансформациясының қарқынды жүруімен және оқу үдерісінің тиімділігі мен бейімделгіштігін арттыруға мүмкіндік беретін инновациялық құралдарға деген сұраныстың өсуімен түсіндіріледі. Жұмыста жасанды интеллектті білім беру тәжірибесіне енгізудің негізгі бағыттары талданған, оның ішінде бейімделген оқыту жүйелері, интеллектуалды оқыту платформалары, білімді автоматтандырылған бағалау және дербестендірілген білім беру траекториялары қамтылған. Сонымен қатар, аталған технологияларды тиімді енгізуді қамтамасыз ететін әдіснамалық қағидаттарға, атап айтқанда білім беру мақсаттарына сәйкестігіне, дидактикалық негізділігіне және технологиялық тұрғыдан кеңейтілген білім беру ортасындағы оқытушының рөліне ерекше назар аударылған.

Алайда зерттеуде жасанды интеллектті қолданумен байланысты бірқатар сынқатерлер мен тәуекелдер қарастырылған. Олардың қатарына алгоритмдік шешімдердің ықтимал біржақтылығы, академиялық адалдық мәселелері, сыни ойлау деңгейінің төмендеуі және білім алушылардың цифрлық құралдарға тәуелділігінің артуы жатады. Технологиялық инновациялар мен педагогикалық бақылау арасындағы тепе-теңдікті сақтау қажеттілігі атап көрсетілген. Зерттеу нәтижелері жоғары білім беру жүйесіне жасанды интеллект технологияларын құрылымдалған түрде енгізуге, арнайы пәндерді оқыту сапасын арттыруға және ықтимал теріс әсерлерді азайтуға бағытталған ғылыми-әдістемелік тәсілді қалыптастыруға ықпал етеді.

1. Ayala-Pazmiño M. Artificial Intelligence in Education: Exploring the Potential Benefits and Risks // 593 Digital Publisher CEIT. – 2023. – Vol. 8, № 3. – P. 892-899.

2. Wang S., et al. Artificial Intelligence in Education: A Systematic Literature Review // Expert Systems with Applications. – 2024.

3. Kalniņa D. Artificial Intelligence for Higher Education: Benefits and Challenges // Frontiers in Education. – 2024.

4. Vieriu A. M. The Impact of Artificial Intelligence on Students’ Learning Performance // Education Sciences. – 2025. – Vol. 15, № 3.

5. Pikhart M. Reporting the Potential Risks of Using AI in Higher Education // Procedia Computer Science. – 2025.

6. UNESCO. Artificial Intelligence in Education: Opportunities and Challenges. – Paris: UNESCO Publishing, 2024. – 124 p.

7. Zhu H. Ethical Risks of Artificial Intelligence in Education: A Systematic Review // Humanities and Social Sciences Communications. – 2025.

8. Tlili A., Shehata B., Adarkwah M. A., Bozkurt A., Hickey D. T., Huang R., Agyemang B. ChatGPT and generative artificial intelligence in education: A review of current research and future directions // Computers and Education: Artificial Intelligence. – 2023. – Vol. 4. – DOI: https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100199

9. Lo C. K. What Is the Impact of ChatGPT on Education? A Rapid Review of the Literature // Education Sciences. – 2023. – Vol. 13, № 4. – DOI: https://doi.org/10.3390/educsci13040410

10. OpenAI. GPT-4 Technical Report [Электронный ресурс]. – 2023. – Режим доступа: https://arxiv.org/abs/2303.08774