4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

ШТАММДАРДЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІН САҚТАЙ ОТЫРЫП ТАМАҚ ӨНЕРКӘСІБІНЕ АРНАЛҒАН БИОПРЕПАРАТ АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-37

Толық мәтін:

Аңдатпа

Мақалада Lactobacillus paracasei-010К және Torulopsis sphaerica-105K штамдары негізінде олардың тіршілік қабілеті мен функционалдық белсенділігін сақтай отырып құрғақ пробиотикалық биопрепарат алу технологиясы ұсынылған. Зерттеудің негізгі нысаны Lactobacillus paracasei-010К штаммы қымыздан бөлініп алынған және айқын антагонистік белсенділікке ие. Технологияны әзірлеу үшін екі композициялық нұсқа жасалды: монокультура және бактерия-саңырауқұлақ консорциумы және қоректік орта ретінде гидролизделген сүт қолданылды. Лиофилизация алдын ала бағдарламаланған жүйе бойынша жүргізілді, оған мұздату, сублимациялық кептіру және екінші (десорбциялық) кептіру кезеңдері кірді. Тіршілік қабілетін бағалау колония түзетін бірліктерді санау әдісімен жасалды.
Лиофилизациядан кейін Lactobacillus paracasei-010К клеткаларының сақталу деңгейі монокультурада 88.6 %, ал бактерия-саңырауқұлақ консорциумында 91.9 % болды; T. sphaerica-105K ашытқы компонентінде көрсеткіш 91.3 % жетті. Штаммдардың тіршілік қабілеті 88-92 % деңгейінде сақталды, ал Escherichia coli, Salmonella Dublin және Bacillus subtilis тест-дақылдарына қарсы антагонистік белсенділіктің төмендеуі 10-12 %-дан аспады. Сонымен бірге, консорциум монокультураға қарағанда сәл жоғары көрсеткіштер көрсетті, бұл ашытқылық компоненттің синергетикалық әсерін көрсетеді.
Дайындалған технология жоғары функционалдық белсенділікке ие тұрақты құрғақ биопрепараттарды алуға мүмкіндік береді және олардың ұзақ мерзімді сақтауға әлеуеті бар және бұл олардың азық-түлік өнеркәсібінде қолдану болашағын айқындайды.

Авторлар туралы

Ф. Ғ. Сағымбек
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті
Қазақстан

Фатима Сағымбек – PhD, , «Зооинженерия және биотехнология» кафедрасының аға оқытушысы

050010, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай даңғ., 8



З. А. Кожахметова
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті
Қазақстан

Зубайра Қожахметова – б.ғ.к., «Микробиология, вирусология және иммунология» кафедрасының аға  оқытушысы

 050010, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай даңғ., 8 



Т. Б. Абдыгалиева
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Толкын Абдигалиева – PhD, «Қолданбалы биотехнология» кафедрасының қауымдастырылған  профессоры

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би к., 100



Әдебиет тізімі

1. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics / S. Salminen et al // Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol. – 2021. – Vol. 18. – P. 649-667. https://doi.org/10.1038/s41575-021-00440-6.

2. Lactic acid bacteria in Asian fermented foods and their beneficial roles in human health / H. Doo et al // Food Sci. Biotechnol. – 2024. – Vol. 33. – P. 2021-2033. https://doi.org/10.1007/s10068-024-01634-9.

3. Polysaccharides as carriers of polyphenols: Comparison of freeze-drying and spray-drying as encapsulation techniques / I. Buljeta et al // Molecules. – 2022. – Vol. 27. – Art. 5069. https://doi.org/10.3390/molecules27165069.

4. Preservation of biomaterials and cells by freeze-drying: Change of paradigm / A. Merivaara et al // J. Control. Release. – 2021. – Vol. 336. – P. 480-498. https://doi.org/10.1016/j.jconrel.2021.06.042.

5. Blynskaya E.V. Technological approaches to improving the process lyophilization of protein and peptide drugs / E.V. Blynskaya, S.V. Tishkov, K.V. Alekseev // Russian journal of biotherapy. – 2017. – Vol. 16. – №. 1. – Р. 6-11. https://doi.org/10.17650/1726-9784-2017-16-1-6-11. (In Russian).

6. Yavnikov N.V. The effect of various cryoprotective components on the survival of probiotic microorganisms after freeze drying / N.V. Yavnikov // International Bulletin of Veterinary Medicine. – 2022. - № 1. – P. 69-73. https://doi.org/10.52419/issn2072-2419.2022.1.69. (In Russian).

7. Development of stable freeze-dried functional ingredients containing wild-type probiotic strains / P. Prapa et al. // Applied Sciences. – 2023. – Vol. 13, № 1. – Art. 630. https://doi.org/10.3390/app13010630.

8. Research progress on improving the freeze-drying resistance of probiotics: A review / S. Ge et al // Trends in Food Science & Technology. – 2024. – Vol. 147. – Art. 104425. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2024.104425.

9. Improvement of the lyophilization survival rate of Lactobacillus casei via regulation of its surface substances / S. Cui et al // Foods. – 2022. – Vol. 11, № 21. – Art. 3468. https://doi.org/10.3390/foods11213468.

10. Sitnikova P.B. Prospects for the production of whipped frozen fruit desserts with natural sugars / P.B. Sitnikova, A.A. Tvorogova, V.A. Naumov // Food Processing Industry. – 2025. – № 5. – P. 8-12.

11. Ovcharova E.S. Freeze-drying, storage time and conditions influence on the adhesive activity and biochemical properties of lactobacilli / E.S. Ovcharova, A.F. Novikova, D.V. Maslov // Proceedings of the Kuban State Agrarian University. – 2025. – № 117. – Р. 314-319. https://doi.org/10.21515/1999-1703-117-314-319. (In Russian).

12. Sadguruprasad LT. Statistical modelling for optimized lyophilization of Lactobacillus acidophilus strains for improved viability and stability using response surface methodology / LT. Sadguruprasad, M. Basavaraj // AMB Express. – 2018. – Vol. 8. – Art. 129. https://doi.org/10.1186/s13568-018-0659-3.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Сағымбек Ф.Ғ., Кожахметова З.А., Абдыгалиева Т.Б. ШТАММДАРДЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІН САҚТАЙ ОТЫРЫП ТАМАҚ ӨНЕРКӘСІБІНЕ АРНАЛҒАН БИОПРЕПАРАТ АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):391-398. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-37

For citation:


Sagymbek F.G., Kozhakhmetova Z.A., Abdigaliyeva T.B. DEVELOPMENT OF A TECHNOLOGY FOR PRODUCING DRY BIOPRODUCTS FOR THE FOOD INDUSTRY WITH PRESERVATION OF STRAIN FUNCTIONAL ACTIVITY. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):391-398. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-37

Қараулар: 20

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X