ФЕРМЕНТТЕРДІ ИММОБИЛИЗАЦИЯЛАУ ӘДІСІ МЕН МАТЕРИАЛЫН ТАҢДАУДЫҢ НЕГІЗДЕМЕСІ
https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-1(21)-52
Аңдатпа
Мақалада сүттегі фосфорганикалық қосылыстарды анықтауға арналған тест жүйесін әзірлеу бойынша зерттеулер келтірілген, біз жүргізген зерттеулерге сүйене отырып, ең жоғары үлестік белсенділігі бар гидролитикалық ферментті таңдадық және сәйкесінше сүттегі карбофостың ингибиторлық қасиеттеріне жоғары сезімталдықты көрсетеміз, атап айтқанда ацетилхолинэстераза.
Пестицидтерді анықтаудың жедел әдістерін құрудың негізі физика-химиялық, микробиологиялық, биохимиялық, молекулалық-биологиялық және иммунологиялық әдістер болып табылады және олар үнемі жетілдіріліп отырады.
Мақалада теориялық және эксперименттік зерттеулер қолданылды.
Эксперименттік зерттеулер зерттеу объектілерінің қауіпсіздігінің физика-химиялық, органолептикалық, реологиялық, гигиеналық көрсеткіштерін, сондай-ақ ферменттердің меншікті белсенділігін зерттеудің жалпы қабылданған, өзгертілген және стандартты әдістері негізінде жүргізілді.
Сүт күрделі полидисперсті жүйе болғандықтан, меншікті белсенділігі жоғары ферментті таңдау маңызды фактор болып табылады. Әдеби дереккөздерге сәйкес гидролитикалық ферменттер (ацетилхолинэстеразалар және бутирилхолинэстеразалар) карбофостың ингибиторлық қасиеттеріне жоғары сезімталдыққа ие, бұл ферменттің меншікті белсенділігінің төмендеуінде көрінеді.
Жүргізілген эксперименттік зерттеулердің нәтижелері екеуінің гидролитикалық ферменттердің ең үлкен белсенділігі ацетилхолинэстераза сулы ортада да, сүтте де бутирилхолинэстеразамен салыстырғанда.
Тірек сөздер
Авторлар туралы
А. О. УтегеноваҚазақстан
Асия Оразбековна Утегенова – PhD, «Тамақ технологиясы» кафедрасының қауымдастырылған профессор м.а.
071412, Семей қ., Глинка к-сі, 20 А
А. С. Камбарова
Қазақстан
Арай Сагинбековна Камбарова – PhD, «Тамақ технологиясы» кафедрасының қауымдастырылған профессор м.а.
071412, Семей қ., Глинка к-сі, 20 А
З. В. Капшакбаева
Қазақстан
Зарина Владимировна Капшакбаева – PhD, «Биотехнология» кафедрасының қауымдастырылған профессоры
140008, Павлодар қ., Ломов көшесі 64
Ж. М. Атамбаева
Қазақстан
Жибек Манаповна Атамбаева – «Тамақ технологиясы» кафедрасының аға оқытушысы
071412, Семей қ., Глинка к-сі, 20 А
Б. М. Кулуштаева
Қазақстан
Ботакоз Манарбековна Кулуштаева – PhD, «Тамақ технологиясы» кафедрасының аға оқытушысы
071412, Семей қ., Глинка к-сі, 20 А
Әдебиет тізімі
1. Полимерные носители для иммобилизации ферментов / А.Г. Аракелян и др. // Проблемы науки. – 2018. – № 11(35). – С. 9-10.
2. Демьянцева Е.Ю. Способы инкапсулирования ферментов: учеб.-метод. пос. / Е.Ю. Демьянцева, А.В. Парфенова/ – СПб., 2018. – 20 с.
3. Спектрофотометрический метод определения протеолотической активности иммобилизованных в структуру биополимеров / Е.В. Волосова и др. // Успехи современного естествознания. – 2016. – № 4. – С. 18-22.
4. Клюева М.В. Основные аспекты иммобилизации ферментов на примере липаз / М.В. Клюева // Молодой ученый. – 2014. – № 8. – С. 320-325.
5. Ефимцева Э.А. Иммобилизация щелочнойфосфотазы. Перспективы биомедицинского использования иммобилизованного фермента / Э.А. Ефимцева, Т.И. Челпанова // Биотехнология. – 2017. – Т. 33, № 4. – С. 54-75.
6. Методы функционализации поверхности сенсоров биологическими молекулами / Н.Е. Маслова и др. // Молекулярная медицина. – 2013. – № 5. – С. 8-15.
7. Приворотская Е.А. Получение стабилизированных форм гидролитических ферментов технического и фармацевтического назначения: дис. … канд. хим. наук: 03.01.06. – М., 2017. – 171 с.
8. Мазеина Г.С. Разработка новых защитных групп для бороновых кислот на основе борадамантов / Г.С. Мазеина, А.Ю. Сухороков // Успехи в химии и в химической технологии. – 2017. – Т. 31, № 4. – С. 13-15.
9. Челпанова Т.И. Иммобилизация щелочнойфосфотазы на сферических пектиновых гелях / Т.И. Челпанова, Э.А. Ефимцева // Прикладная биохимия и микробиология. – 2016. – Т. 52, № 1. – С. 44-52.
10. Water Contamination through Pesticide and Their Toxic Effect on Human Health / M.S. Sankhla et al // International Journal for Research in Appliet Science and Engneering Technology. – 2018. – Vol. 6. – P. 967-970.
11. Effective removal of different species of organophosphorus pesticides (acephate, omthosate, and methyl parathion) using chitosan/Zeolite-A as multifunctional adsorbent / M. Mostafa et al // Environmental Technology & Innovation. – 2021. – Vol. 24. – P. 101875.
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Утегенова А.О., Камбарова А.С., Капшакбаева З.В., Атамбаева Ж.М., Кулуштаева Б.М. ФЕРМЕНТТЕРДІ ИММОБИЛИЗАЦИЯЛАУ ӘДІСІ МЕН МАТЕРИАЛЫН ТАҢДАУДЫҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;1(1(21)):461-469. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-1(21)-52
For citation:
Utegenova A.O., Kambarova A.S., Kapshakbayeva Z.V., Atambayeva Zh.M., Kulushtaeva B.M. JUSTIFICATION OF THE CHOICE OF METHOD AND MATERIAL FOR ENZYME IMMOBILIZATION. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;1(1(21)):461-469. (In Russ.) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-1(21)-52
JATS XML















