ЖҮГЕРІ СОБЫҚТАРЫНЫҢ ТЕРМОФИЗИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ

Жұмыста әртүрлі ылғалдылық деңгейлеріндегі жүгері дәнінің және жүгері собығының жылуфизикалық қасиеттері қарастырылды. Зерттеудің мақсаты – жүгеріні жылулық өңдеу және кептіру процестерін талдау үшін жылусыйымдылықты, жылуөткізгіштікті және температураөткізгіштікті анықтау болды. Қосымша түрде жүгері дәні мен собығының тығыздығын қоса алғанда, жылуфизикалық сипаттамалары анықталып, олардың ылғалдылық деңгейіне тәуелділігі белгіленді. Алынған тәуелділіктер жүгеріні кептіру және сақтау кезінде жылу мен ылғалдың тасымалдану процестерін неғұрлым дәл сипаттауға мүмкіндік береді.Жүгері собығының жылуфизикалық қасиеттерін анықтау үшін негізгі жылуфизикалық параметрлерді қажетті дәлдікпен өлшеуді қамтамасыз ететін ИТП МГ4-100 аспабы қолданылды. Сонымен қатар, жүгері дәнінің жылуфизикалық қасиеттерін анықтау және материалдың негізгі жылулық сипаттамаларын есептеу үшін шарлы бикалориметр пайдаланылды. Жүгері собықтарының беткі температуралық параметрлерін өлшеу «Fluke» инфрақызыл термометрі арқылы жүзеге асырылды, бұл эксперимент барысында температураны бақылауға мүмкіндік берді.Үлгілерді кептіру белгіленген температура және ылғалдылық режимдерінде «ШС-40 СПУ» кептіру қондырғысында жүргізілді. Зерттеу барысында әртүрлі ылғалдылықтағы жүгері дәні мен собығының жылуфизикалық қасиеттері анықталды. Сондай-ақ ылғал алмасу процестері зерттеліп, кептіру нәтижесінде өнімнің ылғалдылығы 72%-дан 60%-ға дейін төмендеді. Эксперименттік деректер мен алынған тәуелділіктерді талдау жүгеріні кептірудің тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін жылулық өңдеу және кептіру технологияларын әзірлеуге ықпал етеді.

1. Szymanek, M. Influence of sweet corn harvest date on kernels quality / M. Szymanek // Research in Agricultural Engineering. – 2009. – № 55(1). – Р. 10-17. https://doi.org/10.17221/13/2008-RAE.

2. Initial Moisture Content of Corncobs Plays an Important Role in Maintaining its Quality during Storage / L. Mukkun et al // agriTECH. – 2018. – Vol. 38, № 2. https://doi.org/10.22146/agritech.26663

3. Кузьмин, И.И. Научное обоснование повышения уровня гибридности семян кукурузы и технологии послеуборочной их переработки на заводах: автореф. дисс. канд.техн.наук. – М., 1999. – 24 с.

4. Пермяков В.Н. Обоснование режимов сушки початков кукурузы в толстом слое / В.Н. Пермяков, Ф.Р. Сафин // Известия оренбургского государственного аграрного университета. – 2021. – № 6(92). – С 150-153. https://doi.org/10.37670/2073-0853-2021-92-6-150-153.

5. Бакиев И.Т. Интенсификация процесса сушки початков кукурузы: автореф. дисс. канд.техн.наук. – Санкт-Петербург – Павловск, 2005.

6. Бакиев И.Т. Выбор режима сушки початков кукурузы / И.Т. Бакиев, И.Х. Масалимов, В.Н. Пермяков // Материалы XLII научно-технической конференции Челябинского государственного агроинженерного университета. – Челябинск, ЧГАУ, 2003, – Ч.2. – С. 36-38.

7. Кирпа М.Я. Кукуруза: сбор, сушка, качество: Монография / М.Я. Кирпа, Г.Н. Станкевич, М.О. Стюрко. – Одесса: КП ОМД, 2015. – 150 с.

8. Яковенко В.А. Сушка и хранение кукурузы: Монография. / В.А. Яковенко, Д.В. Гольберг. – Одесса: Одесское книжное изд-во, 1960. – 29 с.

9. Александр С.П. Теоретическое исследование тепловых процессов при экструдировании зерна кукурузы / С.П. Александр, К. Р. Георгий, Н.Б. Сергей // Вестник РГАТУ. – 2024. – т. 16, № 1. – С.195-200.

10. Contribution to thermal and acoustic characterization of corn cob / M. Bovo et al // Исследование термических свойств початков кукурузы. – 2022. – Том 262. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2022.111994.

11. ГОСТ 7076. Методы определения теплопроводности и термического сопротивления при стационарном тепловом режиме. – 1999.

12. СКБ «Стройприбор». Измерители теплопроводности ИТП-МГ4 «100», ИТП-МГ4 «250», ИТП-МГ4 «300». Техническое описание прибора, принцип работы, спецификации. stroypribor.com

13. Гинзбург, А.С. Теплофизические характеристики пищевых продуктов: А.С. Гинзбург, М.А. Громов, Г.И. Красовская // Пищевая промышленность. – Москва, 1990. – 288 с.