ZIZIPHUS JUJUBA MILL. ЖЕМІСТЕРІНІҢ ҰНТАҒЫ – ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ӨСІМДІК ИНГРЕДИЕНТІ

Бұл мақаладағы зерттеу жұмысы Ziziphus jujuba Mill. (унаби, зизифус) жемістерінен алынған ұнтақты функционалдық өсімдік ингредиенті ретіндегі тағамдық және биологиялық құндылығын кешенді бағалауға арналған. Зерттеу нысаны ретінде Алматы облысы, Шелек ауданында өсірілген зизифус жемістері пайдаланылды. Жемістер 45 °С температурада дегидратацияланып, ұнтақ түрінде өңделді.
Ұнтақтың физика-химиялық құрамы стандартталған әдістер бойынша анықталды: ылғалдылығы 6,31%, көмірсу мөлшері 67,12%, тағамдық талшықтар 8,66%, ақуыз 5,62% және май 3,63% құрады. Төмен ылғалдылық деңгейі ұнтақтың сақтау тұрақтылығын арттыратыны анықталды. В тобы дәрумендері мен С дәрумені капиллярлық электрофорез әдісімен, ал минералдық құрамы атомды-адсорбциялық спектрометрия арқылы талдау жүргізілді.
Алынған нәтижелер зизифус ұнтағының калийге бай (657,38 мг/100 г), сондай-ақ кальций, фосфор, магний және темірдің елеулі мөлшерін қамтитынын көрсетті. С дәрумені (39,57 мг/100 г) мен флавоноидтардың (0,74%) жоғары деңгейі оның айқын антиоксиданттық әлеуетін дәлелдейді.
Алынған деректер Ziziphus jujuba жемістерінің ұнтағын функционалдық тағам өнімдері мен биологиялық белсенді қоспалар өндірісінде қолдануға перспективалы өсімдік тектес ингредиент ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.

1. A literature review of the pharmacological effects of jujube / D. Zhu et al // Foods. – 2024. – Vol. 13, № 2. – Р. 193. https://doi.org/10.3390/foods13020193.

2. A comparative plastomic analysis of Ziziphus jujuba var. spinosa (Bunge) Hu ex HF Chow and implication of the origin of Chinese jujube / S. Du et al // AoB Plants. – 2023. – Vol. 15, № 2. – Р. plad006. https://doi.org/10.1093/aobpla/plad006.

3. Physicochemical properties and prebiotic activities of polysaccharides from Zizyphus jujube based on different extraction techniques / X. Zou et al // International Journal of Biological Macromolecules. – 2022. – Vol. 223. – Р. 663-672. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2022.11.057.

4. Metagenomic analysis of gut microbiota modulatory effects of jujube (Ziziphus jujuba Mill.) polysaccharides in a colorectal cancer mouse model / X. Ji et al // Food & function. – 2020. – Vol. – № 1. – Р. 163-173. https://doi.org/10.1039/C9FO02171J.

5. Effects of jujube (Ziziphus jujuba mill.) fruit extracts on oxidative stress: A systematic review and meta‑analysis of rodent studies / D. Zhu et al // Food Science & Nutrition. – 2024. – № 8. – Р. 5312- 5328. https://doi.org/10.1002/fsn3.4234/

6. Сухарева И.А. Перспективы применения биологических свойств зизифуса в лечении и профилактике ряда заболеваний / И.А. Сухарева, Э.Ш. Мустафаева, И.И. Фомочкина // Таврический медико-биологический вестник. – 2022. – Т. 25, № 4. – С. 75-81. https://doi.org/10.29039/2070-8092-2022-25-4-75-81.

7. Фармакогностическое изучение плодов Ziziphus Jujuba Mill / Ю.В. Асатуров и др. // Медикофармацевтический журнал «Пульс». – 2023. – Т. 25, № 6. – С. 58-67. http://dx.doi.org//10.26787/nydha-2686-6838-2023-25-6-58-67.

8. Химический состав, биологическая активность и перспективы медицинского применения плодов зизифуса настоящего / Е.Б. Никифорова и др. // Вопросы биологической, медицинской и фармацевтической химии. – 2023. – Т. 26(8) – С. 3-11. https://doi.org/10.29296/25877313-2023-08-01.

9. Effect on Ziziphus jujuba Mill. fruit powders embedded on physicochemical properties, biological activities, and rheologic quality of cake / M. Elaloui et al // Food Science & Nutrition. – 2023. – Vol. 11, № 6. – Р. 2942-2955. https://doi.org/10.1002/fsn3.3276.

10. Jujube fruit: A potential nutritious fruit for the development of functional food products / A.K. Rashwan et al // Journal of Functional Foods. – 2020. – Vol. 75. – Р. 104205. https://doi.org/10.1016/j.jff.2020.104205.

11. Characterization of epicathechin contents in the Ziziphus spina-christi L. root extracts using LCMS analyses and their insecticidal potential / М. Elaloui et al // Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology. – 2021. – Vol. 155, № 4. – Р. 685-690. https://doi.org/10.1080/11263504.2020.1779837.

12. The grade of dried jujube (Ziziphus jujuba Mill. cv. Junzao) affects its quality attributes, antioxidant activity, and volatile aroma components / Z. Wu et al // Foods. – 2023. – Vol. 12, № 5. – Р. 989. https://doi.org/10.3390/foods12050989.