PID РЕТТЕГІШ КОЭФИЦИЕНТТЕРІ АДАПТИBТИПТІ ТҮЗЕЛЕТІН ЖЫЛУЭНЕРГЕТИКА ҚОНДЫРҒЫСЫН ҮШ ТІЗБЕКТІ КАСКАДТЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ

Мақалада PID реттегіш коэффициенттерінің адаптивті параметрін қолдана отырып, бу қазандығындағы су деңгейін автоматты түрде реттеудің үш тізбекті каскадты жүйесі қарастырылады. Ұсынылған жүйенің ерекшелігі-әртүрлі сыртқы және ішкі бұзылуларда жылу энергетикалық жабдықтың тұрақты және сенімді жұмысын қамтамасыз ететін реттегіштердің параметрлерін адаптивті түзету үшін анық емес логиканы қолдану. Әзірленген басқару құрылымы өзара байланысты үш тізбекті қамтиды: қоректік су ағыны арқылы су деңгейін реттеу, бу ағыны арқылы реттеу және отын беру арқылы бу ағынын реттеу. Термофизикалық сипаттамаларды ескере отырып, екінші ретті модельдерді қолдану басқару дәлдігін арттыруға және энергия шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Адаптивті баптау жүйесі басқару объектісінің ағымдағы күйіне байланысты PID реттегішінің коэффициенттерін автоматты түрде реттеуді қамтамасыз етеді. Адаптивті жүйе жылу процесінің сенімділігі мен тұрақтылығын арттыра отырып, екі фазалы ортаның ерекшеліктері мен өтпелі режимдерден туындаған су деңгейінің тұрақсыз ауытқуларын тиімді өтейтіні көрсетілген. Сандық модельдеу және талдау нәтижелері объектінің өзгеретін сипаттамалары, Шу, кідіріс және қоршаған орта параметрлері туралы шектеулі Ақпарат жағдайында ұсынылған тәсілдің тиімділігін растайды, бұл әсіресе күрделі көп байланысқан жүйелер үшін өте маңызды.

1. Петров П.А. Моделирование процесса каталитического риформинга // Фундаментальные исследования. – 2007. – № 12-2. – С. 308-309.

2. Шура И.А., Сотников В.В., Сибаров Д.А. Математическая модель для управления процессом каталитического риформинга // Информационные системы и технологии. – 2008. – № 1-3. – С. 307-311.

3. Щербатов И.А. Система поддержки принятия решений для операторов слабоформализуемых ТП / И.А. Щербатов, О.М. Проталинский // Автоматизация в промышленности. – 2009. – № 7. – С. 41.

4. Галашов Н.Н. Режимы работы и эксплуатации ТЭС: учебное пособие / Н.Н. Галашов. – Томский политехнический университет. – 2013. – 252 с.

5. Голдобин Ю.М. Автоматизация теплоэнергетических установок: учебное пособие для студентов вуза / Ю.М. Голдобин. – Екатеринбург, УрФУ. – 2017. – 185 с.

6. Система автоматического регулирования температуры перегретого пара барабанного котла / А.А. Журавлев и др. // Проблемы региональной энергетики. Область наук Механика и машиностроение. – 2006. – С.16-29.

7. Цветков А.А. Система автоматического регулирования температуры перегретого пара барабанного котла / А.А. Цветков // Актуальные проблемы энергетики. – 2016 [Электронный ресурс]: материалы научно-технической конференции студентов и аспирантов. – Минск: БНТУ, 2017. – С. 332-338.

8. Кулаков Г.Т. Математическое моделирование переходных процессов трехимпульсной системы автоматического регулирования питания водой парогенератора на сброс нагрузки / Г.Т. Кулаков, А.Т. Кулаков, А.Н. Кухоренко // Энергетика… (Изв. высш. учеб. заведений и энерг. объединений СНГ), 2014 – С. 57-64.

9. Кулаков Г.Т. Оптимизация переходных процессов изменения уровня воды в барабане паровых котлов / Г.Т. Кулаков, А.Н. Кухоренко // Энергетик (Изв. высш. учеб. заведений и энерг. объединений СНГ), 2014 – С. 63-74.

10. Чернов А.С. Модели адаптивного управления пароперегревателем котлоагрегата с помощью искусственных нейронных сетей / А.С. Чернов. – 2013 – 6 с.

11. Гаскаров Г.А. Интеллектуальные информационные системы. Учебник для вузов / Г.А. Гаскаров. – М.: Высш. шк., 2003. – 431 с.

12. Микони С.В. Модели и базы знаний. Учебное пособие / С.В. Микони. – СПб.: СПГУТТС, 2000. – 155 с.

13. Заде Л.А. Понятие лингвистической переменной, его применение к принятию приближенных решений / Л.А. Заде. – М.: Мир, 1976. – 77 с.

14. Леоненков А.В. Нечеткое моделирование в среде МАТLAB и fuzzTECH / А.В. Леноненков. – СПб.: БХВ-Петербург, 2003. – 736 с.

15. Рутковский Л. Методы и технологии искусственного интеллекта / Л. Рутковский. – М.: Горячая линия-Телеком, 2010. – С. 202-279.

16. Построение и настройка нечеткого адаптивного ПИД-регулятора. Информатика и системы управления, Интеллектуальные системы / Ю.И. Кудинов и др. – 2016. – № 3(49). – С. 86-96.

17. Куколев А.А. Применении нечеткого адаптивного регулятора в системе управления уровнем воды в судовом вспомогательном котле / А.А. Куколев, Д.Л. Пиотровский // Научные труды КубГТУ. – 2018. – № 3. – С. 295-303.

18. Ротᡃач В.ᡃЯ. Автомаᡃтизация настᡃройки сисᡃтем управᡃления / В.ᡃЯ. Ротᡃач, В.ᡃФ. Кузиᡃщин, А.ᡃС. Клюᡃев. – Мосᡃква: Энергоатᡃомиздат, 19ᡃ84. – 272 с..