СҰЙЫҚ ЖӘНЕ ТҰТҚЫР ТАҒАМ ӨНІМДЕРІН ҚОЮЛАТУ ЖӘНЕ ПАСТЕРЛЕУГЕ АРНАЛҒАН ШАҒЫН ӨНІМДІ ҚОНДЫРҒЫНЫ ӘЗІРЛЕУ

Мақалада тамақ өнеркәсібінің шағын және орта кәсіпорындарының қажеттіліктеріне бағытталған сұйық тағамдарды қоюлату және пастерлеу үшін эксперименттік қондырғыны әзірлеу ұсынылған. Сүт шикізатын және басқа сұйық өнімдерді өңдеуге арналған ықшам және энергияны үнемдейтін жабдықты құрудың өзектілігі негізделген. Қондырғының конструкциясына жылу алмастырғыш қабаты бар сыйымдылықты буландырғыш, вакуумдау жүйесі, жылу тасымалдағышты дайындау және айналым блогы, автоматтандырылған басқару блогы және конденсация модулі кіреді. Вакуумды пайдалану процесті төмен қысымда жүргізуге мүмкіндік береді, бұл қайнау температурасын төмендетеді, қоректік заттардың жоғалуын азайтады және өнімнің термиялық зақымдануын болдырмайды. Құрылғының негізгі принциптері және технологиялық процестің реттілігі келтірілген. Процесті басқаруды автоматтандыру жұмысты жеңілдетеді, энергия шығынын азайтады және нәтиженің тұрақтылығын арттырады. Қондырғы төмен қысымда ылғалды буландыру арқылы тиімді қоюлануды қамтамасыз етеді, бұл энергия шығынын азайтуға, тағамның тағамдық құндылығын сақтауға және пайдалану ыңғайлылығын арттыруға мүмкіндік береді. Әзірлеуді шаруа қожалықтарында және шағын кәсіпорындарда қоюландырылған сүт, шырындар, сығындылар және сұйық тамақ өнімдерінің басқа түрлерін өндіруде қолдануға болады.

1. Технологические аспекты получения сухих молочных продуктов повышенной растворимости / О.В. Дымар и др. // Актуальные вопросы переработки мясного и молочного сырья. – 2021. – № 7. – С. 37-47.

2. Varnam A.H. Milk and Milk Products: Technology / A.H. Varnam, J.P. Sutherland // Chemistry and Microbiology. Нидерланды: Springer US. – 2012.

3. Нуржанова А.А. Технология молока и молочных продуктов: учебник / А.А. Нуржанова. – Астана: Фолиант, 2010. – 213 c.

4. Dairy Processing: Advanced Research to Applications. Германия: Springer Nature Singapore. – 2020.

5. Collaborative Optimization Framework for the Industrial Thickening–Dewatering Process Based on Mixed Integer Linear Programming / S. Zhang et al // IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement. – 2023. – Т. 72. – Р. 1-14.

6. Пат. RU №2477969 C1 Российская Федерация, МПК A23L 3/3418, A23B 7/148, A23L 1/212. Вакуум-выпарной аппарат / Остриков А.Н., Дорохин С.В., Бочарова Е.И.; заявл. 13.10.2011; опубл. 27.03.2013. – Бюл. №9. – 9 с.

7. Пат. RU №2101967 C1 Российская Федерация, МПК A23C 1/12. Вакуум-выпарной аппарат для сгущения молочных продуктов / Старцев В.В.; заявл. 07.07.1993; опубл. 20.01.1998. – 4 с.

8. Пат. RU №2039438 C1 Российская Федерация, МПК A23C 1/12. Многокорпусная выпарная установка для пищевых продуктов и выпарной аппарат / Левераш В.И., Хомяков А.П., Обухов А.В., Борисоник Н.М.; заявл. 31.03.1992; опубл. 20.07.1995. – 14 с.

9. Кабанова Т.В., Охотников С.И. Исследование качества и безопасности сгущенного молока с сахаром разных торговых брендов // Вестник Марийского государственного университета. Серия «Сельскохозяйственные науки. Экономические науки». – 2024. – Т. 10. – №. 2. – С. 142-149.

10. Бочарова Е.И. Научное обоснование процесса и разработка технологии молокосодержащего продукта методом двухстадийного выпаривания: автореф. … канд.техн.наук, Воронеж, 2014. – 20 с.