Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

АЗЫҚ-ТҮЛІК ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ЖАҢА ТӘСІЛДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ САЛА ҮШІН МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ (ШОЛУ)

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-4(20)-51

Толық мәтін:

Аңдатпа

Бұл мақалада Қазақстан Республикасының тамақ заңнамасының негізгі факторлары қарастырылған. Сондай-ақ ел аумағындағы тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі мен сапасын реттейтін тамақ өнімдерін сертификаттау мен стандарттаудың негізгі нормативтік-құқықтық актілері мен процестері қарастырылады. Өндірістік процестер мен қаптама, сондай-ақ оларға қойылатын талаптар сипатталады. Өндірістен бастап Азық-түлік өнімдерін сатуға дейінгі барлық кезеңдердегі бақылау тетіктеріне, сондай-ақ тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселелеріне ерекше назар аударылады.

Сонымен қатар, ISO 22000 және HACCP жүйесі сияқты халықаралық стандарттарды сапа мен қауіпсіздік құралы ретінде енгізу ерекшеліктері талданады. Өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы ағарту жұмыстарын қоса алғанда, тамақ өнеркәсібін бақылаудың тиімді жүйесін қалыптастырудағы мемлекеттік саясаттың рөлі атап өтіледі. Сондай-ақ, азық-түлікті бақылау мәселелері және заманауи цифрлық шешімдерді сапа мониторингіне біріктіру қажеттілігі қарастырылады.

Мақалада азық-түлік тізбегіндегі барлық қатысушылардың өзара әрекеттесуінің маңыздылығы және ведомствоаралық ынтымақтастық қажеттілігі атап өтіледі. Қорытындылай келе, ішкі және сыртқы нарықтардағы отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін халықаралық талаптар мен тәжірибелерді ескере отырып, заңнамалық базаны үнемі жаңартып отыру қажеттілігі туралы қорытынды жасалады.

Сондай-ақ, азық-түлікті бақылау мәселелері және өндіріс пен сақтаудың барлық кезеңдерінде сапа мониторингі мен тәуекелдерді басқаруға заманауи цифрлық шешімдерді біріктіру қажеттілігі қарастырылады.

Мақалада азық-түлік тізбегінің барлық қатысушыларының өзара әрекеттесуінің маңыздылығы және ведомствоаралық ынтымақтастық, сондай-ақ тамақ қауіпсіздігі саласында білікті мамандар даярлау қажеттілігі атап өтіледі.

Қорытындылай келе, ішкі және сыртқы нарықтардағы отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін халықаралық талаптар мен тәжірибелерді ескере отырып, заңнамалық базаны үнемі жаңартып отыру қажеттілігі туралы қорытынды жасалады.

Авторлар туралы

Ш. С. Аманова
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Шолпан Сапаровна Аманова – PhD, «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі және сапасы»кафедрасының ассистент-профессоры

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би,100



Р. У. Уажанова
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Раушангул Улангазиевна Уажанова – т.ғ.д., «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі» кафедрасының профессоры

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би,100



У. О. Тунгышбаева
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Улбала Облбековна Тунгышбаева – PhD, «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі» кафедрасының ассоц. проф.

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би,100



Р. А. Изтелиева
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Раушан Акмуратовна Изтелиева – PhD, «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі» кафедрасының ассоц. проф.

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би,100



С. Е. Ибраимова
Алматы технологиялық университеті
Қазақстан

Сания Ерболатовна Ибраимова – PhD, «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі және сапасы»кафедрасының ассистент-профессоры

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Төле би,100



Әдебиет тізімі

1. ISO 22000:2018. Система менеджмента безопасности пищевых продуктов. Требования к организациям в пищевой цепи. – Женева: Международная организация по стандартизации (ISO), 2018. – 34 с.

2. Пищевое законодательство Республики Казахстан. – Алматы: Казақстан, 2019. – 150 с.

3. Root T.W.P. Food Safety and Quality Assurance / T.W.P. Root. – New York: Wiley-Blackwell, 2017. – 320 p.

4. Сорокина Р.С. Пищевая безопасность и качество продукции / Р.С. Сорокина. – М.: Изд-во «Эксмо», 2018. – 256 с.

5. ГОСТ Р 52366-2005. Продукты пищевые. Безопасность. Основные требования и методы оценки. – Москва: Стандартинформ, 2005. – 16 с.

6. Carol A. Wallace. Food Safety for the 21 st Century / Carol A. Wallace. – Managing HACCP and Food Safety Throughout the Global Supply Chain. – USA: Wiley, – 2018. – 494 р.

7. Bremmers H. Regulating and Managing Food Safety in the EU / H. Bremmers. – USA: Springer, – 2018. – 381 p.

8. Shaw Ian C. Food Safety: The Science of Keeping Food Safe [Электронный ресурс]. – 2 edition. – London: Wiley-Blackwell, – 2018. – 548 p.

9. Dhanasekharan, Natarajan. ISO 9001 Quality Management Systems. – London: Springer, – 2017. – 160 p.

10. Madeleine, Smith. Food Safety and Inspection. An Introduction. – 44.72 мб., – PDF. – USA: Routledge, – 2019. – 108 p.

11. Nina, E. Redman. Food Safety// A REFERENCE HANDBOOK. – USA: ABC-CLIO. – 2017. – 348 р.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Аманова Ш.С., Уажанова Р.У., Тунгышбаева У.О., Изтелиева Р.А., Ибраимова С.Е. АЗЫҚ-ТҮЛІК ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ЖАҢА ТӘСІЛДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ САЛА ҮШІН МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ (ШОЛУ). Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2025;1(4(20)):432-440. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-4(20)-51

For citation:


Amanova Sh.S., Uazhanova R.U., Tungyshbaeva U.O., Iztelieva R.A., Ibraimova S.Y. NEW APPROACHES TO FOOD SECURITY AND THEIR IMPORTANCE FOR THE INDUSTRY. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2025;1(4(20)):432-440. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-4(20)-51

Қараулар: 6

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X