4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

ПЕДАГОГТЕРДІҢ КӘСІБИ ҚЫЗМЕТІНЕ ЦИФРЛЫҚ ҚҰРАЛДАРДЫ ЕНГІЗУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ-ТАЛДАМАЛЫҚ ӘДІСТЕМЕСІ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-25

Толық мәтін:

Аңдатпа

Мақалада педагогтердің кәсіби қызметіне цифрлық құралдарды енгізу тиімділігін кешенді бағалауға арналған әзірленген ақпараттық-талдамалық әдістеме ұсынылған. Зерттеудің өзектілігі цифрлық құзыреттерді сипаттамалық өзін-өзі бағалаудан ұсынымдарды практикада қолдану дәрежесін және кәсіби қызметтің өзгеру динамикасын өлшеуге мүмкіндік беретін деректерді формалданған талдауға көшу қажеттілігімен айқындалады. Әдіснамалық негізді төрт деңгейді: хабардарлықты, қолдануды, интеграциялау мен визуализациялауды, жобалау мен инновацияны қамтитын DTDC моделі құрайды. Бастапқы деректер 916 педагог арасында жүргізілген алғашқы сауалнама нәтижелері негізінде қалыптастырылды. Алынған нәтижелер бойынша цифрлық білім беру шешімдерін таңдау, қолдану, интеграциялау және әзірлеу дағдыларын дамытуға бағытталған сараланған ұсынымдар кешені дайындалды. Ұсынымдар педагогтерге 12 апта бойы практикалық апробациядан өткізу үшін жіберілді. Кейінгі бағалау үшін ұсынымдармен танысу, оларды қолдану фактісі, пайдалану жүйелілігі, DTDC деңгейінің өзгеруі және цифрлық құралдардың кәсіби қызмет сапасына ықпалы туралы субъективті бағалауды қамтитын нормаланған көрсеткіштер жүйесі әзірленді. Ұсынылған алгоритм қорытынды сауалнама деректерін жинауды, жауаптарды кодтауды, мәндерді нормалауды, DTDC компоненттері бойынша жеке индекстерді есептеуді, интегралдық индекс пен енгізу коэффициенттерін анықтауды, сондайақ алынған өзара байланыстарды статистикалық тексеруді көздейді. Шкалалардың сенімділігі Кронбахтың 𝛼коэффициенті арқылы, ал санаттық айнымалылар арасындағы өзара байланыстар Пирсонның хи-квадрат критерийі 𝜒2 арқылы бағаланатын болады. Зерттеудің қазіргі нәтижесі формалданған әдістемені, қорытынды сауалнама құралдарын және деректерді ақпараттықталдамалық өңдеу рәсімін әзірлеуден тұрады. Ұсынымдардың тиімділігі туралы түпкілікті қорытындылар апробация аяқталғаннан кейін тұжырымдалатын болады. Ұсынылған тәсіл бағалаудың қайталанымдылығын қамтамасыз етеді және білім беру үдерісіне цифрлық құралдарды енгізу мониторингін автоматтандыруға негіз қалыптастырады. Әдістеменің практикалық маңыздылығы оны білім беру ұйымдарында педагогтердің әртүрлі топтарының нәтижелерін салыстыру, цифрлық қызметтің проблемалық компоненттерін анықтау, басқарушылық шешімдерді негіздеу және динамикада алынған сандық деректер негізінде кәсіби даму бағдарламаларын түзету үшін пайдалану мүмкіндігімен айқындалады.

Авторлар туралы

А. К. Шайханова
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
Қазақстан

Айгүл Қайрулақызы Шайханова – PhD, қауымдастырылған профессор, Ақпараттық қауіпсіздік кафедрасының профессоры 

10000 Қазақстан Республикасы, Астана қ., Сәтбаев к-сі, 2 



Г. А. Шангытбаева
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті
Қазақстан

Гульмира Асаугаликызы Шангытбаева – PhD, қауымдастырылған профессор, Информатика және ақпараттық технологиялар кафедрасының доценті

030000, Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, Әлия Молдағұлова даңғылы, 34-көше 


Мүдделер қақтығысы:

нет



Г. Б. Бекешова
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
Қазақстан

Гульвира Бауржанқызы Бекешова – техника ғылымдарының магистрі, Ақпараттық қауіпсіздік кафедрасының оқытушысы

10000 Қазақстан Республикасы, Астана қ., Сәтбаев к-сі, 2


Мүдделер қақтығысы:

нет



Лили Нурлияна Абдулла
Путра Малайзия университеті
Малайзия

Лили Нурлияна Абдулла – PhD, қауымдастырылған профессор, Мультимедиа кафедрасы, Компьютер ғылымдары және ақпараттық технологиялар факультеті

Серданг, Селангор, Малайзия


Мүдделер қақтығысы:

нет



Әдебиет тізімі

1. Teacher digital competence development in higher education: Overview of systematic reviews / M. Peters et al // Australasian Journal of Educational Technology. – 2022. – Vol. 38, № 3. – P. 122-139. https://doi.org/10.14742/ajet.7543.

2. Heine S. Digital resources as an aspect of teacher professional digital competence: One term, different definitions – a systematic review / S. Heine, M. Krepf, J. König // Education and Information Technologies. – 2023. – Vol. 28. – P. 3711-3738. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11321-z.

3. Mattar J. DigComp-based digital competence assessment tools: Literature review and instrument analysis / J. Mattar, D.K. Ramos, M.R. Lucas // Education and Information Technologies. – 2022. – Vol. 27. – P. 10843-10867. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11034-3.

4. Tzafilkou K. Assessing teachers’ digital competence in primary and secondary education: Applying a new instrument to integrate pedagogical and professional elements for digital education / K. Tzafilkou, M. Perifanou, A.A. Economides // Education and Information Technologies. – 2023. – Vol. 28. – P. 16017-16040. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11848-9.

5. Cattaneo A.A.P. How digitalised are vocational teachers? Assessing digital competence in vocational education and looking at its underlying factors / A.A.P. Cattaneo, C. Antonietti, M. Rauseo // Computers & Education. – 2022. – Vol. 176. – Article 104358. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104358.

6. Systematic review of quantitative research on digital competences of in-service school teachers / M. Claro et al // Computers & Education. – 2024. – Vol. 215. – Article 105030. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2024.105030.

7. Teachers’ AI digital competencies and twenty-first century skills in the post-pandemic world / D.T.K. Ng et al // Educational Technology Research and Development. – 2023. – Vol. 71. – P. 137-161. https://doi.org/10.1007/s11423-023-10203-6.

8. Artificial intelligence in K–12 education: Eliciting and reflecting on Swedish teachers’ understanding of AI and its implications for teaching and learning / J. Velander et al // Education and Information Technologies. – 2024. – Vol. 29. – P. 4085-4105. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11990-4.

9. Tan X. Artificial intelligence in teaching and teacher professional development: A systematic review / X. Tan, G. Cheng, M.H. Ling // Computers and Education: Artificial Intelligence. – 2025. – Vol. 8. – Article 100355. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100355.

10. Peng R. Exploring the role of attitudes, self-efficacy, and digital competence in influencing teachers’ integration of ICT: A partial least squares structural equation modeling study / R. Peng, R.A. Razak, S.H. Halili // Heliyon. – 2024. – Vol. 10. – Article e34234. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e34234.

11. Fostering Teachers’ Digital Competence in AI-Supported Learning Environments: Implications for Interactive Teaching and Student Achievement / G. Aimicheva et al // Appl. Sci. – 2025. – № 15. – 12597. https://doi.org/10.3390/app152312597.

12. Nguyen L.A.T. Tools for assessing teacher digital literacy: A review / L.A.T. Nguyen, A. Habók // Journal of Computers in Education. – 2024. – Vol. 11. – P. 305-346. https://doi.org/10.1007/s40692-022-00257-5.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Шайханова А.К., Шангытбаева Г.А., Бекешова Г.Б., Абдулла Л. ПЕДАГОГТЕРДІҢ КӘСІБИ ҚЫЗМЕТІНЕ ЦИФРЛЫҚ ҚҰРАЛДАРДЫ ЕНГІЗУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ-ТАЛДАМАЛЫҚ ӘДІСТЕМЕСІ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):248-260. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-25

For citation:


Shaikhanova A.K., Shangytbayeva G.A., Bekeshova G.B., Abdullah L. AN INFORMATION-ANALYTICAL METHODOLOGY FOR EVALUATING THE EFFECTIVENESS OF DIGITAL TOOL INTEGRATION INTO TEACHERS’ PROFESSIONAL PRACTICE. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):248-260. (In Russ.) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-25

Қараулар: 12

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X