4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

БИТУМ ҚАСИЕТТЕРІН ЖАҚСАРТУҒА АРНАЛҒАН ӨСІМДІК ТЕКТІ ҚОСПА

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-81

Толық мәтін:

Аңдатпа

Битумның өндіру және пайдалану процесіндегі қартаюы оттекті функционалдық топтардың түзілуіне, қаттылығының артуына және жол жабынының пайдалану қасиеттерінің төмендеуіне алып келеді. Осыған байланысты қартаюға ұшыраған битумның қасиеттерін қалпына келтіруге арналған тиімді әрі экологиялық қауіпсіз реювенаторларды әзірлеу асфальтбетонды регенерациялау технологияларындағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Бұл жұмыста олеин қышқылы мен имидазолин негізінде өсімдік текті реювенатор синтезделіп, оның БНД 70/100 маркалы қартаюға ұшыраған битум қасиеттеріне әсері зерттелді. Биоқоспа RTFOT әдісімен қысқа мерзімді қартаюға ұшыратылған битумға 1, 3 және 5 масс.% мөлшерінде енгізілді. Реювенатордың әсері ИҚ Фурье-спектроскопиясы, термогравиметриялық талдау және стандартты физика-механикалық сынақтар әдістерімен бағаланды.
FTIR талдауы карбонил және сульфоксид топтарына сәйкес келетін жұтылу жолақтарының қарқындылығы өзгеретінін көрсетті, бұл реювенатор компоненттерінің битум матрицасымен өзара әрекеттесуін дәлелдейді. Термогравиметриялық талдау модификацияланған үлгілердің 400°С-қа дейін жоғары термиялық тұрақтылығын сақтайтынын көрсетті. Биоқоспаны енгізу пенетрация мен созылғыштық көрсеткіштерінің артуына және жұмсару температурасының төмендеуіне ықпал етті. Ең жоғары тиімділік реювенатордың 5 масс.% мөлшерінде байқалды.
Алынған нәтижелер әзірленген өсімдік текті реювенаторды қартаюға ұшыраған битум тұтқырларының пайдалану қасиеттерін қалпына келтіру және асфальтбетонды регенерациялау технологияларының тиімділігін арттыру үшін қолданудың перспективалы екенін көрсетті.

Авторлар туралы

С. Ж. Ашимова
«Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ Алматы
Қазақстан

Салтанат Жандарбекқызы Ашимова – PhD, қаласындағы филиалының жол-құрылыс материалдары және жаңа технологиялар бөлімінің бастығы

050061, Қазақстан, Алматы қ., Нұрпейісов көшесі, 2А

 



Т. Д. Муканов
«CASPI BITUM» БК ЖШС; Сәтпаев университеті
Қазақстан

Талғат Дүйсенбіұлы Муканов – докторанты; «СП «CASPI BITUM» ЖШС бас директорының бірінші орынбасары

130000, Қазақстан, Ақтау қ., 5-өнекәсіптік аймақ

050013, Қазақстан, Алматы қ., Сәтбаев көшесі, 22



Е. Д. Амирбаев
Қазақстан автомобиль жолдары ғылыми-зерттеу институты
Қазақстан

Ерік Дихамбайұлы Амирбаев – вице-президенті

010000, Қазақстан, Астана қ., Жекебатыр көшесі, 37

 



Д. Ә. Әліжанов
Қазақстан автомобиль жолдары ғылыми-зерттеу институты
Қазақстан

Дінмұхамбет Әліжанұлы Әліжанов – қаласындағы филиалының жол-құрылыс материалдары және жаңа технологиялар бөлімінің кіші ғылыми қызметкері

010000, Қазақстан, Астана қ., Жекебатыр көшесі, 37 



Г. С. Айткалиева
Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті
Қазақстан

Гүлзат Сляшқызы Айткалиева – PhD, қауымдастырылған профессор

050013, Қазақстан, Алматы қ., Сәтбаев көшесі, 22



Әдебиет тізімі

1. Wang R. Review on the Mechanism and Performance Enhancement of Biomass-Based Rejuvenators in Reclaimed Asphalt Recycling / R. Wang, X. Chen, P. Cheng // Polymers. – 2026. – Vol. 18, № 5. – Article 585. https://doi.org/10.3390/polym18050585.

2. State of the art: multiscale evaluation of bitumen ageing behaviour / Y. Hu et al // Fuel. – 2022. – Vol. 326. – Article 125045.

3. Recovering the properties of aged bitumen using bio-rejuvenators derived from municipal wastes / Y. Hu et al // Construction and Building Materials. – 2024. – Vol. 438. – Article 137268. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2024.137268.

4. Evaluating the ageing degrees of bitumen by rheological and chemical indices / Y. Hu et al // Road Materials and Pavement Design. – 2023.

5. Towards an enhanced understanding of the functional groups within bitumen during ageing processes / Y. Hu et al // Advances in Functional Pavements. – Boca Raton: CRC Press, 2024. – P. 83-87.

6. Application of Rejuvenators in Asphalt Binders: Classification and Micro- and Macro-Properties / C. Xing et al // Coatings. – 2025. – Vol. 15. – Article 1177. https://doi.org/10.3390/coatings15101177.

7. Performance evaluation of aged asphalt rejuvenated with various bio-oils based on rheological property index / J. Wang et al // Journal of Cleaner Production. – 2023. – Vol. 385. – Article 135593. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.135593.

8. Babagoli R. Bio-binders in sustainable asphalt technologies: A comprehensive bibliometric analysis / R. Babagoli // Results in Engineering. – 2026. – Vol. 29. – Article 109426. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.109426.

9. Evaluating efficacy of bio-based and non-bio rejuvenators for sustainable asphalt restoration and durability / R. Liu et al // Construction and Building Materials. – 2025. – Vol. 505. – Article 144733. – https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2025.144733.

10. The Rejuvenation Effect of Bio-Oils on Long-Term Aged Asphalt / J. Wang et al // Materials. – 2024. – Vol. 17. – Article 3316. https://doi.org/10.3390/ma17133316.

11. Experimental and molecular simulation insights into rejuvenation mechanism of bio-rejuvenated asphalt binders: Tailoring epoxy groups in bio-rejuvenators / Y. Chen et al // Construction and Building Materials. – 2025. – Vol. 495. – Article 143725. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2025.143725.

12. Beyond oxidation: a new framework for understanding and effective simulation of asphalt aging in the era of climate-adaptive pavements / F. Ghasemi et al // Road Materials and Pavement Design. – 2026. – P. 1-90. https://doi.org/10.1080/14680629.2026.2660314.

13. Oil Sludge as a Rejuvenator for Aged Bitumen: Structural and Thermal Effect / G. Aitkaliyeva et al // Applied Sciences. – 2025. – Vol. 15. – Article 6757. https://doi.org/10.3390/app15126757.

14. Multi-Characterization of Rejuvenators' Impact on Aged Asphalt Binder Properties / S. Hu et al // Materials. – 2025. – Vol. 18. – Article 4060. https://doi.org/10.3390/ma18174060.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Ашимова С.Ж., Муканов Т.Д., Амирбаев Е.Д., Әліжанов Д.Ә., Айткалиева Г.С. БИТУМ ҚАСИЕТТЕРІН ЖАҚСАРТУҒА АРНАЛҒАН ӨСІМДІК ТЕКТІ ҚОСПА. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):804-812. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-81

For citation:


Ashimova S., Mukanov T., Amirbayev Y., Alizhanov D., Aitkaliyeva G. BIO-BASED REJUVENATOR FOR RESTORING THE PROPERTIES OF AGED BITUMEN. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):804-812. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-81

Қараулар: 19

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X