МАШ БҰРШАҒЫ МЕН НОҚАТ ҚОСЫЛҒАН ҚОЙ ЕТІНІҢ ҚОСЫМША ӨНІМДЕРІ НЕГІЗІНДЕ ЕТ ПАШТЕТІН ӘЗІРЛЕУ
https://doi.org/10.53360//2788-7995-2026-3(23)-53
Аңдатпа
Осы мақалада маш бұршақтары мен ноқат қосылған қой етінің қосымша өнімдеріне негізделген паштет рецептурасын әзірлеу сипатталған. Зерттеу барысында өсімдік компоненттерінің, өнімнің органолептикалық, физика-химиялық және технологиялық қасиеттеріне әсері жан-жақты зерттелді. Өндірістің технологиялық сызбасы әзірленіп, пайдаланылған шикізаттың тағамдық құндылығы мен функционалдық ерекшеліктеріне талдау жүргізілді. Сонымен қатар, ет өнімдерінде бұршақ тұқымдас дақылдарды қолданудың ғылыми және практикалық артықшылықтары негізделді.
Зерттеу нәтижелері бойынша өнімнің оңтайлы рецептурасы анықталып, оның тағамдық құндылығының жоғарылауы, құрылымдық-механикалық қасиеттерінің жақсаруы және өндіріс шығындарының төмендеуі дәлелденді. Химиялық құрам мен технологиялық көрсеткіштерді талдау өсімдік компоненттерінің ет жүйесінің эмульгирлеу қабілетін арттырып, біртекті әрі тұрақты паста тәрізді құрылым қалыптастыратынын көрсетті. Маш бұршақтары мен ноқатты пайдалану өнімдегі май мөлшерін азайтып, тағамдық талшықтар, дәрумендер мен минералдардың деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Сенсорлық бағалау нәтижелері әзірленген өнімнің дәмі, иісі, түсі және консистенциясы бойынша жоғары көрсеткіштерге ие екенін көрсетті. Сонымен қатар, бұршақ тұқымдастарды пайдалану өнімнің су байланыстыру және май ұстау қабілеттерін арттырып, сақтау барысында сапалық көрсеткіштердің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Алынған нәтижелер ет және өсімдік тектес шикізатты тиімді үйлестіру арқылы жоғары сапалы, қауіпсіз және экономикалық тұрғыдан тиімді өнім өндіруге болатынын дәлелдейді. Зерттеу нәтижелері әзірленген паштеттің функционалдық және диеталық қасиеттері жоғары өнім ретінде тамақ өнеркәсібінде кеңінен қолдану әлеуетін растайды және жаңа ет-өсімдік өнімдерінің ассортиментін кеңейтуге негіз болады.
Авторлар туралы
Ж. К. ТокановаҚазақстан
Жулдыз Канатовна Токанова – PhD докторанты
071412, Республика Казахстан, г. Семей, ул. Глинки, 20А
К. Ж. Амирханов
Қазақстан
Кумарбек Жунусбекович Амирханов – техника ғылымдарының докторы, «Тамақ технологиясы»
кафедрасының профессоры
071412, Республика Казахстан, г. Семей, ул. Глинки, 20А
Ж. Б. Асиржанова
Қазақстан
Жанна Баимбековна Асиржанова – «Тамақ технологиясы» кафедрасының қауымдастырылған
профессоры, техника ғылымдарының кандидаты
071412, Республика Казахстан, г. Семей, ул. Глинки, 20А
Әдебиет тізімі
1. Абдрахманова А.К. Ет өнімдерінің технологиясы / А.К. Абдрахманова. – Алматы, 2020. https://library.atu.edu.kz/files/155181/.
2. Рогов, И.А. Технология мяса и мясных продуктов. Кн. 1. Общая технология мяса / И.А. Рогов, А.Г. Забашта, Г.П. Казюлин. – 2019. – 565 с. https://www.studmed.ru/rogov-i-a-zabashtaa-g-kazyulin-g-p-tehnologiya-myasa-i-myasnyh-produktov-kniga-1-obschaya-tehnologiyamyasa_af5748bdaba.html.
3. Патент № 34521 Республика Казахстан. Способ производства паштета функционального назначения из субпродуктов / Я.М. Узаков, А.М. Каимова. – Опубл. 2020, Бюл. «Промышленная собственность», № 12.
4. Meat Technology: научный журнал. – 2023.
5. Скурихин, И.М. Таблицы химического состава и калорийности российских продуктов питания: справочник / И.М. Скурихин, В.А. Тутельян. – Москва: ДеЛи принт, 2008. – 276 с.
6. Анфимов А.Н. Технология мяса и мясопродуктов / А.Н. Анфимов и др. https://scinetwork.ru/disk/file/15875.
7. МР 2.3.1.0253-21. Нормы физиологических потребностей в энергии и пищевых веществах для различных групп населения Российской Федерации: методические рекомендации. – Москва: Федеральная служба по надзору в сфере защиты прав потребителей и благополучия человека, 2021. – 72 с.
8. Әлімбаев Б.А. Ет және ет өнімдерінің технологиясы / Б.А. Әлімбаев, Қ.С. Сәрсенбаев. – Алматы: ҚазҰАУ, 2015. – 276 б. https://kaznau.edu.kz.
9. Какимжанов, А.Т. Ет және ет өнімдерінің технологиясы: оқулық / А.Т. Какимжанов. – Алматы: Жазушы, 2012. – 304 б.
10. ТР ТС 021/2011. Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы: Кеден одағының техникалық регламенті: Кеден одағы комиссиясының 2011 жылғы 9 желтоқсандағы № 880 шешімімен қабылданған. – Алматы: ЮРИСТ, 2011. – 212 б.
11. Мустафаева А.Л. Тамақ өнімдерінің технологиясын модельдеу және оңтайландыру: оқулық / А.Л. Мустафаева. – Алматы: АТУ, 2017. – 215 б.
12. Узаков Я.М. Физико-химические методы исследования мяса и мясных продуктов: учебное пособие / Я.М. Узаков. – Алматы: АТУ, 2015. – 184 с.
13. Қуанышбаев Е.К. Ет және ет өнімдерін өңдеу технологиясы: оқу құралы / Е.К. Қуанышбаев. – Алматы: Қазақ университеті, 2014. – 255 б. https://farabi.university.
14. Әбдірахманов Н.С. Тағам биотехнологиясы / Н.С. Әбдірахманов. – Алматы: Дәуір, 2019. – 310 б. https://kitap.kz.
15. Гуринович Г.В. Льняная мука и качество мясных полуфабрикатов / Г.В. Гуринович, О. Рунда // Мясная индустрия. – 2015. – № 9. – С. 38.
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Токанова Ж.К., Амирханов К.Ж., Асиржанова Ж.Б. МАШ БҰРШАҒЫ МЕН НОҚАТ ҚОСЫЛҒАН ҚОЙ ЕТІНІҢ ҚОСЫМША ӨНІМДЕРІ НЕГІЗІНДЕ ЕТ ПАШТЕТІН ӘЗІРЛЕУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):534-543. https://doi.org/10.53360//2788-7995-2026-3(23)-53
For citation:
Tokanova Zh.K., Amirhanov K.Zh., Assirzhanova Zh. DEVELOPMENT OF MEAT PÂTÉ BASED ON LAMB BY-PRODUCTS ENRICHED WITH MUNG BEANS AND CHICKPEAS. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):534-543. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360//2788-7995-2026-3(23)-53
JATS XML















