4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

ИЛЬМЕНИТТІ МОДИФИКАЦИЯЛАНҒАН ЛИГНОСУЛЬФОНАТТАРДЫ ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ СЕЛЕКТИВТІ ФЛОТАЦИЯЛАУ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-82

Толық мәтін:

Аңдатпа

Жұмыста модификацияланған лигносульфонаттарды Сәтбаев кен орнының (Қазақстан) ильменит кенін селективті байытуға арналған флотациялық реагенттер ретінде қолдану мүмкіндігі зерттелді. Бастапқы кен құрамында силикатты бос жыныстардың мөлшері жоғары (SiO₂ – 71,5%) және TiO₂ мөлшері салыстырмалы түрде төмен (6,8%) болғандықтан, селективті жинағыштарды қолдану қажеттілігі туындайды. Модификацияланған лигносульфонаттардың үш сериясы синтезделді: терең сульфирленген (LS-S), пероксидті-тотықтырылған (LS-O1) және перманганатты-тотықтырылған (LS-O2). Реагенттер ИҚ-Фурье-спектроскопиясы, беттік керілу мен ζ-потенциалды өлшеу әдістерімен сипатталды.
Ең жоғары флотациялық көрсеткіштер натрий лигносульфонатын перманганатты тотықтыру арқылы алынған LS-O2 реагенті үшін анықталды. Аталған реагент үшін максималды шығым мен селективтілік, ең теріс ζ-потенциал (-31 мВ) және ең төменгі беттік керілу (40,9 мН/м) тіркелді. Ильменит флотациясының тиімділігіне пульпа pH-ының, реагент шығынының және температураның әсері зерттелді. Процестің оңтайлы шарттары: pH 7,5, LS-O2 шығыны – 0,25 кг/т және температура 30°C болып анықталды. Осы параметрлер кезінде ильмениттің шығымы 73,4%, концентраттағы TiO₂ мөлшері 20,8% және селективтілік 81,0% болды.
Алынған нәтижелер модификацияланған лигносульфонаттарды төмен титанды ильменит кендерін флотациялық байыту үшін тиімді әрі салыстырмалы түрде қолжетімді реагенттер ретінде қолданудың перспективалы екенін көрсетеді.

Авторлар туралы

С. Танирбергенова
Жану проблемалары институты
Қазақстан

Сандугаш Танирбергенова – химия ғылымдарының кандидаты, жетекші ғылыми қызметкер, ШЖҚ РМК бас директордың ғылым жөніндегі орынбасары

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Бөгенбай батыр к., 172



К. Камунур
Жану проблемалары институты; Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

Кастер Камунур – PhD доктор, жетекші ғылыми қызметкер, ШЖҚ РМК

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Бөгенбай батыр к., 172

050040, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., әл-Фараби даңғылы, 71 



Л. Бейсембаева
Жану проблемалары институты; Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

Луиза Бейсембаева – химия ғылымдарының кандидаты, доцент, химия және химиялық технология факультеті

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Бөгенбай батыр к., 172

050040, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., әл-Фараби даңғылы, 71 



Л. Мусапирова
Жану проблемалары институты; Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

Ляззат Мусапирова – PhD доктор, жетекші ғылыми қызметкер, ШЖҚ РМК 

050012, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Бөгенбай батыр к., 172

050040, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., әл-Фараби даңғылы, 71 



Әдебиет тізімі

1. Methods of extracting TiO₂ and other related compounds from ilmenite / A.J. Sampath et al // Minerals. – 2023. – Vol. 13, № 5. – Art. 662.

2. Processing of titanium-containing ores for the production of titanium products: A comprehensive review / G. Maldybayev et al // Heliyon. – 2024. – Vol. 10, № 3.

3. A review of the solid-state reduction aspects of ilmenite for efficient and sustainable production of TiO₂ slag / D. Nayak et al // Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review. – 2025. – Vol. 46, № 4. – P. 517–536.

4. Chen Q. Surface oxidation promotes the flotation of ilmenite: A critical review / Q. Chen, Z. Chen, R.M. Kasomo // Minerals and Mineral Materials. – 2024.

5. Research progress of ilmenite surface modification flotation separation technology / J. Yuan et al // Nonferrous Metals Engineering. – 2024. – Vol. 14, № 9.

6. Flotation behavior and mechanism of ilmenite using ferrate as activator / R. Liao et al // Minerals Engineering. – 2022. – Vol. 178. – Art. 107400.

7. Effect of grinding media on surface property and flotation performance of ilmenite / C. Dai et al // Powder Technology. – 2024. – Vol. 447. – Art. 120232.

8. Reagent types and action mechanisms in ilmenite flotation: A review / J. Cai et al // International Journal of Minerals, Metallurgy and Materials. – 2022. – Vol. 29, № 9. – P. 1656-1669.

9. Novel bifunctional collector for efficient separation of low-grade ilmenite: Selectivity enhancement and mechanistic elucidation / Y. Kang et al // Chemical Engineering Science. – 2026. – Art. 123438.

10. Study on the mineral characteristics and separation performances of a low-TiO₂ ilmenite / Q. Meng et al // Minerals Engineering. – 2022. – Vol. 179. – Art. 107458.

11. Foaming properties of lignosulfonates in the flotation process / J. Chique et al // Polymers. – 2023. – Vol. 15, № 17. – Art. 3575.

12. Guo Y. High-efficiency flotation of smithsonite in the presence of fine chlorite by using dispersant of sodium lignosulfonate / Y. Guo, Z. Fu, S. Ren // Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects. – 2022. – Vol. 649. – Art. 129543.

13. Differential depression of calcium lignosulfonate on chalcopyrite and molybdenite flotation with collector kerosene / G. Liang et al // Minerals Engineering. – 2023. – Vol. 201. – Art. 108192.

14. A critical review on natural surfactants and their potential for sustainable mineral flotation / A. Oulkhir et al // Reviews in Environmental Science and Bio/Technology. – 2023. – Vol. 22, № 1. – P. 105-131.

15. Study on the mechanism of calcium lignosulfonate in chromium-free flotation separation of chalcopyrite and galena / C. Su et al // Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects. – 2025. – Vol. 724. – Art. 137445.

16. Zhang Y. A comparison of sodium silicate and ammonium lignosulfonate effects on xenotime and selected gangue mineral microflotation / Y. Zhang, C. Anderson // Minerals Engineering. – 2017. – Vol. 100. – P. 1-8.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Танирбергенова С., Камунур К., Бейсембаева Л., Мусапирова Л. ИЛЬМЕНИТТІ МОДИФИКАЦИЯЛАНҒАН ЛИГНОСУЛЬФОНАТТАРДЫ ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ СЕЛЕКТИВТІ ФЛОТАЦИЯЛАУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):813-822. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-82

For citation:


Tanirbergenova S.K., Kamunur K., Beisembayeva L.K., Mussapyrova L.A. SELECTIVE FLOTATION OF ILMENITE USING MODIFIED LIGNOSULFONATES. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):813-822. (In Russ.) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-82

Қараулар: 18

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X