4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

ҚАЙТАЛАМА ЕТ ЖӘНЕ БАЛЫҚ ШИКІЗАТЫНАН АҚУЫЗ ГИДРОЛИЗАТЫН (ПЕПТОН) АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-50

Толық мәтін:

Аңдатпа

Мақалада қайталама ақуыз шикізатын қышқылды-ферментативті өңдеу әдісін зерттеу нәтижелері ұсынылған. Жұмыстың мақсаты – биологиялық белсенділігі жоғары ақуыз гидролизі негізінде құрғақ пептон алудың технологиялық режимдері мен параметрлерін әзірлеу. Зерттеу нысаны гидролиз әдістері болды. Жануарлар протеазаларының ферменттік кешенінің гидролиздеу әсерінің ет және балық шикізатының қасиеттерінің өзгеруіне әсері зерттелді. Шикізатты ферментативті гидролиздеудің оңтайлы технологиялық режимдері мен параметрлері анықталды. Зерттеулерде жалпы қабылданған химиялық, органолептикалық, биохимиялық әдістер қолданылды. Гидролизаттың физика-химиялық, органолептикалық, биохимиялық көрсеткіштері зерттелді. Ақуыз гидролизатының сапалық көрсеткіштері нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес келетіні анықталды. Зерттеу нәтижелері мал шаруашылығы шикізатын өңдеу барысында ақуызды гидролиздеу үшін қолданылатын болады. Қосалқы өнімдерді өндіріске тарту шикізаттың барлық құнды компоненттерін бөліп алуға мүмкіндік береді, ферменттер кешенімен өңдеу кезінде пайдаланылатын ет және балық шикізатының ақуыз фракцияларының ыдырау дәрежесін арттыру есебінен гидролиздің тереңдігі мен оның тиімділігін арттыруды қамтамасыз етеді. Жұмыстың практикалық маңыздылығы қайта өңдеу кәсіпорындарында бактериялық қоректік ортаның негізі ретінде пайдалану үшін ақуыз гидролизаттарының жетілдірілген технологиясын пайдалану болып табылады.

Авторлар туралы

Г. Е. Сыдыкова
«Қазақ қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Семей филиалы
Қазақстан

Гүлжамал Ерғалиқызы Сыдықова – биология ғылымдарының кандидаты

071410, Қазақстан Республикасы, Семей қ., Байтұрсынов к-сі, 29



З. Т. Смагулова
«Қазақ қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Семей филиалы
Қазақстан

Зәуреш Тұрсынханқызы Смағұлова – жаратылыстану ғылымдарының магистрі

071410, Қазақстан Республикасы, Семей қ., Байтұрсынов к-сі, 29



К. Ю. Дербышев
КЕАҚ «Шәкәрім университет»
Қазақстан

Камиль Юрьевич Дербышев – Ветеринария ғылымдарының магистрі

071412, Қазақстан Республикасы, Семей қ., Глинка к-сі, 20 А



Әдебиет тізімі

1. Zamora-Sillero J. Peptides from fish by-product protein hydrolysates and its functional properties an overview / J. Zamora-Sillero, A. Gharsallaoui, C. Prentice // Mar. Biotechnol. NY. – 2018. – Vol. 20. – P. 118-130. https://doi.org/10.1007/s10126-018-9799-3.

2. Whey proteins as multifunctional food materials: Recent advancements in hydrolysis, separation, and peptidomimetic approaches / S. Saadi et al // Comprehensive reviews in food science and food safety. – 2024. – № 23. – Р. 1. https://doi.org/10.1111/1541-4337.13288.

3. Biotechnological Valorization of Food Marine Wastes: Microbial Productions on Peptones Obtained from Aquaculture By-3. Products / J. Vázquez et al // Biomolecules. – 2020. – № 10. https://doi.org/10.3390/biom10081184.

4. A review on the processing of functional proteins or peptides derived from fish by-products and their industrial applications / S. Ramakrishnan et al // Heliyon. – 2023. – № 9. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e14188

5. Brandelli A. Unconventional microbial proteases as promising tools for the production of bioactive protein hydrolysates / A. Brandelli, D. Daroit // Critical Reviews in Food Science and Nutrition. – 2022. – № 64. – Р. 4714 - 4745. https://doi.org/10.1080/10408398.2022.2145262.

6. Ovsyannikov Y.S. Comparative evaluation of nutrient media based on protein hydrolysates / Y.S. Ovsyannikov, M.S. Dursenev // Veterinariya, Zootekhniya i Biotekhnologiya. – 2023. https://doi.org/10.36871/vet.zoo.bio.202309006.

7. Tishinov K. A Wasteless Method for Utilization of Bones and Other Wastes Obtained at Industrial Processing of Hens / K. Tishinov, P. Christov, P. Nedkov // Biotechnology & Biotechnological Equipment. – 2008. – № 22. https://doi.org/10.1080/13102818.2008.10817564.

8. Nikhita R. Optimization of chemical and enzymatic hydrolysis for production of chicken blood protein hydrolysate rich in angiotensin-I converting enzyme inhibitory and antioxidant activity / R. Nikhita, N. Sachindra // Poultry Science. – 2021. – № 100. https://doi.org/10.1016/j.psj.2021.101047.

9. Lim S. Organic Acid-Catalyzed Subcritical Water Hydrolysis of Immature Citrus unshiu Pomace / S. Lim // Foods. – 2021. – № 11. https://doi.org/10.3390/foods11010018.

10. Development of bioprocesses for the integral valorisation of fish discards / J. Vázquez et al // Biochemical Engineering Journal. – 2019/ https://doi.org/10.1016/j.bej.2019.02.004/

11. Biotechnological Valorization of Food Marine Wastes: Microbial Productions on Peptones Obtained from Aquaculture By-Products / J. Vázquez et al // Biomolecules. – 2020. – № 10. https://doi.org/10.3390/biom10081184.

12. Utilization of fish protein hydrolysates as peptones for microbiological culture medias / I. Petrova et al // Food bioscience. – 2021. https://doi.org/10.1016/j.fbio.2021.101063.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Сыдыкова Г.Е., Смагулова З.Т., Дербышев К.Ю. ҚАЙТАЛАМА ЕТ ЖӘНЕ БАЛЫҚ ШИКІЗАТЫНАН АҚУЫЗ ГИДРОЛИЗАТЫН (ПЕПТОН) АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):507-518. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-50

For citation:


Sydykova G.E., Smagulova Z.T., Derbyshev K.Y. DEVELOPMENT OF A TECHNOLOGY FOR PRODUCING PROTEIN HYDROLYSATE (PEPTON) FROM SECONDARY MEAT AND FISH RAW MATERIALS. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):507-518. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-50

Қараулар: 16

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X