4-санға «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар», «Азық-түлік инженериясы және биотехнология», сондай-ақ «Химиялық технология» бағыттары бойынша мақалалар қабылдау жабылды.

Приём статей в четвёртый номер по направлениям «Автоматизация и информационные технологии», «Пищевая инженерия и биотехнология», а также «Химическая технология» закрыт.

Submissions for the fourth issue in the fields of Automation and Information Technology, Food Engineering and Biotechnology, as well as Chemical Technology, are now closed.

Preview

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы

Кеңейтілген іздеу

СУМЕН ЖАБДЫҚТАУДЫ АВТОМАТТАНДЫРУ ЖӘНЕ ДИСПЕТЧЕРЛЕУГЕ АРНАЛҒАН ЖОҒАРЫ ТИІМДІ, ЖОҒАРЫ СЕНІМДІ ТАРАТЫЛҒАН ЖҮЙЕЛЕРДІ МОДЕЛЬДЕУ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-18

Толық мәтін:

Аңдатпа

Cумен жабдықтауды автоматтандыру және диспетчерлеуге арналған таратылған жүйелерді модельдеу қазіргі кездегі су тапшылығы проблемасы мен апаттық жағдайды дер кезінде болдырмау, сонымен бірге апаттық жағдайды алдын ала болжау, заманауи датчиктер мен цифрлық құрылғыларды қолдану арқылы диспетчердің жүктемесін азайту мәселелерін шешуге бағытталған.
Бұл жұмыстың мақсаты – жүйені нақты енгізбей тұрып, оның қалай жұмыс істейтінін алдын ала тексеру, оңтайландыру және тәуекелді азайту.
Ғылыми мақалада тербелмелі және бірінші ретті апериодикалық буын қолдана отырып, су қысымы үшін күшейту коэффициенті қарастырылып, k=5 және T параметрлері бойынша салыстырмалы талдау жасалынған. Сонымен қатар, имитациялық модельдеу және параметрлік талдау әдістері қолданылып, беріліс функциясы негізінде интерполяция тәсілі арқылы жүйенің динамикалық сипаттамалары бағаланған.
Зерттеу нәтижелері су қысымын тұрақтандыру, жүйенің сенімділігін арттыру, жоғарғы қабаттардағы гидравликалық шығындарды азайту және сумен жабдықтау жүйесін тиімді басқару үшін инженерлік шешімдер ұсынуға мүмкіндік береді. Ұсынылған тәсіл ресурстарды үнемдеуге, апат қаупін төмендетуге, басқару сапасын жақсартуға және көпқабатты тұрғын үй кешендеріндегі су тарату процестерін автоматтандырудың тиімділігін арттыруға негіз болады. Бұл әдіс практикалық енгізуге дейін жүйе параметрлерін дәл таңдауға көмектеседі.

Авторлар туралы

А. Асет
Әл-фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

Асхат Асет – докторант, аға оқытушы

050040, Қазақстан, Алматы, әл-фараби даңғылы 71



Е. А. Оспанов
Шәкәрім университеті
Қазақстан

Ербол Аманғазыұлы Оспанов – PhD, доцент

071410, Қазақстан, Семей, Глинки көшесі 20 А



А. М. Ахметова
Әл-фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

Ардақ Мергенбайқызы Ахметова – phD, доцент

050040, Қазақстан, Алматы, әл-фараби даңғылы 71



Н. С. Сарсенбаев
Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
Қазақстан

Нұрлан Садуақасұлы Сарсенбаев – техника ғылымдарының кандидаты, доцент

050040, Қазақстан, Алматы, Сәтбаев көшесі 22в



А. А. Бейсембаев
Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
Қазақстан

Акамбай Агыбайұлы Бейсембаев – техника ғылымдарының кандидаты, доцент

050040, Қазақстан, Алматы, Сәтбаев көшесі 22в



Әдебиет тізімі

1. Вострова Р.Н. Мероприятие по снижению потерь в системе водоснабжения / Р.Н. Вострова, Е.А. Пехота // Казахстан Су Арнасы. – 2023. – № 9 236). – С. 16-17.

2. Пахомов А.А. Применение гидравлических средств регулирования водоподачи и водоучета для сооружений водохозяйственного строительства / А.А. Пахомов, Н.А. Колобанова // Научный журнал Российского НИИ проблем мелиорации. – 2012. – № 3(07). – С. 137-144.

3. Investigation of linear models for control of water flow and temperature in a water supply system / A. Asset et all // Indonesian Journal of Electrical Engineering and Computer Science. – 2024. – Vol. 35, № 1. – P. 113-123.

4. Automation in drinking water supply distributed system and testing of water / P. Prashant et al // IOSR Journal of Electronics & Communication Engineering (IOSR-JECE). – 2013. – Vol. 1. – P. 36-38.

5. Normey-Rico J.E. Control of Dead-Time Processes / J.E. Normey-Rico, E.F. Camacho. – London: Springer, 2007. – (Advanced Textbooks in Control and Signal Processing).

6. Carlos D. Analysis of hybrid demand pattern on a water distribution network with transition from intermittent to continuous water supply in Riberas de Sacramento, Chihuahua / D. Carlos, G. Mendoza, C.J.N.G. Carmen // Water Practice & Technology. – 2020. – Vol. 15, № 1. https://doi.org/10.2166/wpt.2020.013.

7. Intelligent system for control of water distribution networks / G. Emânuel et al // Water Science & Technology: Water Supply. – 2018. – Vol. 18, № 4. – P. 1270-1281. https://doi.org/10.2166/ws.2017.188.

8. Nadirbek Y. Development and Improvement of Systems of Automation and Management of Technological Processes and Manufactures / Y. Nadirbek, A. Farukh, E. Farkhod // Journal of Automation, Mobile Robotics & Intelligent Systems. – 2017. – Vol. 11, № 3.

9. Smart two-tank water quality and level detection system via IoT / C.O. Samuel et al // Heliyon. – 2021. – Vol. 7. – Article e07651.

10. Каландаров П.И. Автоматизация систем водоснабжения и водоотведения / П.И. Каландаров, С.М. Логунова, С.М. Андреев // Математическое и программное обеспечение систем в промышленной и социальной сферах. – 2023. – Т. 11, № 2. – С. 31-35.

11. Research and Design of a Water Supply Dispatching System in a Certain Area Based on Big Data Technology / Zh. L. De et al // IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – 2020. – Vol. 474, № 6. – Art. 062005. https://doi.org/10.1088/1755-1315/474/6/062005.

12. Eswaran P. Conceptual Design and Development of Water Metering System for Multiple Family Residential Buildings / P. Eswaran, A. Kumar // International Journal of Advanced Computer Research. – 2012. – Vol. 2, № 4(6). – P. 501-505.

13. Ernest A.E. Improving equity in intermittent water supply systems / A.E. Ernest, M. Fayyaz, B. Josef // AQUA – Water Infrastructure, Ecosystems and Society. – 2013. https://doi.org/10.2166/aqua.2013.065.

14. Suresh B.Ch. Efficient Design and Deployment of Aqua Monitoring Systems Using WSNs and Correlation Analysis / B.Ch. Suresh, E.R. Sreenivasa, D.L. Rajya // International Journal of Computers Communications & Control. – 2015. – Vol. 10, № 4. – P. 471-479.

15. Automatic Water Distribution System using PLC / S. Rote et al // International Journal of Engineering Research & Technology (IJERT). – 2017. – Vol. 6, Iss. 4. – P. 535-540. https://doi.org/10.17577/IJERTV6IS040435.

16. Doan P. Performance Evaluation of River Water Quality Monitoring Using LoRa Connectivity with Fuzzy Algorithm / P. Doan, J. Nguyen, A. Ibnu // International Journal of Computers Communications & Control. – 2021. – Vol. 16, № 4. – Art. 4226. https://doi.org/10.15837/ijccc.2021.4.4226.

17. Гируцкий И.И. Микропроцессорная техника систем автоматизации. Лабораторный практикум: учебно-методическое пособие / И.И. Гируцкий, А.Г. Сеньков. – Минск: БГАТУ, 2017. – 136 с.

18. Сети водоснабжения Республики Казахстан [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://data.egov.kz/ (дата обращения: 02.04.2026).


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Асет А., Оспанов Е.А., Ахметова А.М., Сарсенбаев Н.С., Бейсембаев А.А. СУМЕН ЖАБДЫҚТАУДЫ АВТОМАТТАНДЫРУ ЖӘНЕ ДИСПЕТЧЕРЛЕУГЕ АРНАЛҒАН ЖОҒАРЫ ТИІМДІ, ЖОҒАРЫ СЕНІМДІ ТАРАТЫЛҒАН ЖҮЙЕЛЕРДІ МОДЕЛЬДЕУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):179-189. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-18

For citation:


Asset A., Ospanov Y.A., Akhmetova A.M., Sarsenbayev N.S., Beisembayev A.A. MODELING OF HIGHLY EFFICIENT AND HIGHLY RELIABLE DISTRIBUTED SYSTEMS FOR WATER SUPPLY AUTOMATION AND DISPATCHING. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):179-189. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-18

Қараулар: 15

JATS XML


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X