КОНФИТЮР ЖЕМІС-ЖИДЕК-КӨКӨНІСТІ ДЕСЕРТІНІҢ АНТИОКСИДАНТТЫ ШИКІЗАТЫ МЕН РЕОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ
https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-41
Аңдатпа
Мақалада өсімдік шикізатының физика-химиялық сипаттамаларын, антиоксиданттық қасиеттері мен реологиялық параметрлерін, сондай-ақ оның негізінде жасалған "конфитюр" жеміс-көкөніс-жидек десертін зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеу барысында мүкжидек, итмұрын, таңқурай, қауын, қара өрік және апельсин сияқты жемістер мен жидектерді қолдана отырып, табиғи қоректік заттармен және табиғи антиоксиданттармен байытылған екі конфитюр үлгісі зерттелді.
Зерттеудің негізгі мақсаты «конфитюр» функционалды жеміс-жидек-көкөністі десертін жасау кезінде антиоксиданттық белсенділігі жоғары өсімдік ингредиенттерін қолданудың орындылығын негіздеу болды. Сонымен қатар, олардың дайын өнімнің құрылымдық-механикалық қасиеттеріне әсері зерттелді. Жемістер, көкөністер мен жидектерге негізделген табиғи десерттердің ассортиментін кеңейту құрамында қант бар дәстүрлі тәтті тағамдарды тағамдық және биологиялық құндылығы жоғары тағамдармен алмастыру арқылы ұтымды тамақтануды жақсартады.
Табиғи қоректік заттармен және антиоксиданттармен байытылған конфитюр десертінің реологиялық қасиеттерін зерттеу барысында келесі негізгі реологиялық параметрлер эксперименталды түрде анықталды: тұтқырлық айналу моменті, сұйықтық, жабысқақтық және адгезия қабілеті. Реологиялық параметрлер өнімдердің органолептикалық қолайлылығына да, өнеркәсіптік өңдеу, орау және сақтау жағдайында олардың технологиялық бейімделуіне де айтарлықтай әсер ететіні белгілі.
Мақалада келтірілген реологиялық параметрлерді кешенді талдау нәтижелері № 2 конфитюрдің прототипі зерттелген нұсқалар арасында реологиялық сипаттамалардың ең қолайлы үйлесімін көрсететіндігін көрсетеді. Бұл оны технологиялық тұрғыдан оңтайлы деп санауға негіз береді.
Авторлар туралы
И. А. МахатоваҚазақстан
Индира Абайханқызы Махатова – а/ш ғылымдарының кандидаты, «Тоқыма және тамақ инженериясы» Жоғары мектебі
160000, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ., Тәуке хан даңғылы, 5
А. У. Шингисов
Қазақстан
Азрет Утебаевич Шингисов – техника ғылымдарының докторы, «Азық-түлік өнімдерінің технологиясы және қауіпсіздігі» кафедрасының профессоры
160000, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ., Тәуке хан даңғылы, 5
А. Ж. Шиналиева
Қазақстан
Айнұр Жандильдақызы Шиналиев – докторант, «Тоқыма және тамақ инженериясы» жоғары мектебі
160000, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ., Тәуке хан даңғылы, 5
Э. Т. Кансеитова
Қазақстан
Эльмира Тагаейевна Кансейтова – а/ш ғылымдарының кандидаты, Тоқыма және тамақ инженериясы жоғары мектебі
160000, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ., Тәуке хан даңғылы, 5
Г. Е. Коштаева
Қазақстан
Гульшат Елтаевна Коштаева – «Азық-түлік өнімдерінің технологиясы және қауіпсіздігі» кафедрасының оқытушысы, Тоқыма және тамақ инженериясы жоғары мектебі
160000, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ., Тәуке хан даңғылы, 5
Әдебиет тізімі
1. Отчет о реализации Плана развития Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан на 2023-2027 годы, утвержденного приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 30 декабря 2022 года № 454.
2. Технология приготовления фруктового варенья // Universum: технические науки: электрон. научн. журн. Эргашев Б.А. и др. – 2023. – № 3(108). https://7universum.com/ru/tech/archive/item/15175.
3. Effect of Pectin on the Quality Attributes and Phenolic Composition of Blackberry Jam from Wild and Cultivated Fruits at Different Altitudes / A. Veliu et al // Foods. – 2025. – № 14. – Р. 3420. https://doi.org/10.3390/foods14193420.
4. Andreii Zahorulko, Aleksey Zagorulko, Bogdan Liashenko, and Irina Gordienko Improvement of the method for producing confitures BIO Web of Conferences 40, 02008 (2021) ILS 2021
5. Исследование органолептических показателей и минерального состава фруктово-ягодного десерта «конфитюр» / А.У. Шингисов и др. // Вестник Университета Шакарима. Серия технические науки. – 2025. – № 2(18). – Р. 359-368. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-2(18)-44.
6. Pectin as a rheology modifier: origin, structure, commercial production and rheology / S.Y. Chan et al // Carbohydrate Polymers. – 2017. – Vol. 161. – Р. 118-139.
7. Pectin: A review with recent advances in the emerging revolution and multiscale evaluation approaches of its emulsifying characteristics / Yangyang Jia et al // Food Hydrocolloids. – 2024. – Vol. 157. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2024.110428.
8. Viegas Â. Sustainable Jam with Apple Pomace: Gelling, Rheology, and Composition Analysis / Â. Viegas, M.J. Alegria, A. Raymundo // Gels. – 2024. – № 10. – Р. 580. https://doi.org/10.3390/gels10090580.
9. Pathania S. Utilization of Fruits and Vegetable By-Products for Isolation of Dietary Fibres and Its Potential Application as Functional Ingredients / S. Pathania, N. Kaur // Bioact. Carbohydr. Diet. Fibre. – 2022. – № 27. – Р. 100295.
10. Banaś A. Quality assessment of low-sugar jams enriched with plant raw materials exhibiting health-promoting properties / A. Banaś, A. Korus, M. Tabaszewska // Journal of food science and technology. – 2018. – Т. 55, № 1. – Р. 408-417.
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Махатова И.А., Шингисов А.У., Шиналиева А.Ж., Кансеитова Э.Т., Коштаева Г.Е. КОНФИТЮР ЖЕМІС-ЖИДЕК-КӨКӨНІСТІ ДЕСЕРТІНІҢ АНТИОКСИДАНТТЫ ШИКІЗАТЫ МЕН РЕОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(3(23)):425-432. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-41
For citation:
Makhatova I., Shingisov A., Shinaliyeva A.Zh., Kanseitova E.T., Koshtayeva G. RESEARCH OF ANTIOXIDANT RAW MATERIALS AND RHEOLOGICAL PROPERTIES OF FRUIT, BERRY AND VEGETABLE DESSERT CONFITURE. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(3(23)):425-432. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-3(23)-41
JATS XML















