ПОЛИМЕРЛІК КОНВЕЙЕР РОЛИКТЕРІН ҚОЛДАНУ ТИІМДІЛІГІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Мақалада әртүрлі мақсаттағы таспалы конвейерлерге арналған полимерлік роликтерді өндіруде дәстүрлі қысыммен құю технологиясы мен аддитивті 3D-басып шығару технологиясының кеңейтілген салыстырмалы талдауы ұсынылған. Процестердің технологиялық ерекшеліктері, олардың өндірістік шектеулері, экономикалық тиімділігі және жаппай және шағын сериялы өндірісте ұтымды қолдану салалары қарастырылған.
Роликтердің массалық-габариттік сипаттамалары есептеліп, дәстүрлі болат аналогтарымен салыстырғанда металсыйымдылықтың төмендеуі бағаланды. Айналмалы элементтердің массасын азайтудың жүйенің динамикалық параметрлеріне, соның ішінде іске қосу жүктемелеріне, жұмыс режимдеріне және конвейер желісінің жалпы энергия тұтынуына әсері талданды.
Заманауи полимерлік материалдарды қолдану ролик массасын пайдалану сипаттамаларын төмендетпей екі еседен астам азайтуға мүмкіндік беретіні көрсетілді. Бұл энергия тиімділігін арттыруға, жетек тораптарының тозуын азайтуға және жабдықтың қызмет ету мерзімін ұлғайтуға ықпал етеді.
Өндіріс көлеміне, беріктік талаптарына және пайдалану жағдайларына байланысты дайындау технологиясын таңдау критерийлері айқындалды.

1. Ma J. The Application of 3D Printing in Mechanical Manufacturing / J. Ma // Applied and Computational Engineering. – 2025. – № 117. – Р. 44-50. https://doi.org/10.54254/2755-2721/2025.20112.

2. Baigarina A. Construction 3D printing: a critical review and future research directions / A. Baigarina, E. Shehab, M.H. Ali // Progress in Additive Manufacturing. – 2023. – № 8(6). – Р. 1393-1421. https://doi.org/10.1007/s40964-023-00409-8.

3. Recent Advances in Additive Manufacturing: A Review of Current Developments and Future Directions / L. Ben Said et al // Machines. – 2025. – № 13. – Р. 813. https://doi.org/10.3390/machines13090813.

4. Experimental Study on Mechanical Performance and Blast Resistance of Aramid, Carbon, and UHMWPE Fabrics / J. Xie et al // Polymers. – 2026. – № 18. – Р. 612. https://doi.org/10.3390/polym18050612.

5. Mechanical and tribological properties of FDM-printed polyamide / Chengshuo Wang et al // Tribology International. – 2024. – Vol. 191. – Р. 109198. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2023.109198.

6. Thermoset and Thermoplastic Polymers / A. Bırca et al // Materials for Biomedical Engineering: Thermoset and Thermoplastic Polymers. – 2019. – Р. 1-28. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-816874-5.00001-3.

7. Bychkova E.V. Processes for Manufacturing Polymer and Composite Products by Pressing and Injection Molding: Textbook for Bachelor Students / E.V. Bychkova, N.V. Borisova, L.G. Panova, Moscow: IPR Media, 2021.

8. Osarenmwinda J.O. Optimization of Injection Moulding Process Parameters in the Moulding of High Density Polyethylene / J.O. Osarenmwinda, D.D. Olodu // Journal of Applied Sciences and Environmental Management. – 2018. – № 22(2). – Р. 203-206. https://doi.org/10.4314/jasem.v22i2.8.

9. Olenev B.A. Design of Plastic Processing Plants / B.A. Olenev, E.M. Mordkovich, V.F. Kaloshin, Moscow: Khimiya, 1982. – 256 p.

10. Demurin A.S. Influence of contact stresses on the durability of viscoelastic idler supports. In: Quality Management: Research Problems and Experience / A.S. Demurin // Saint Petersburg: St. Petersburg Engineering and Economic University Publishing House. – 2002. – Issue 2. – Р. 180-187.

11. Manual for Conveyor Transport Design: Belt Conveyors (for SNiP 2.05.07-85). – Moscow: Stroyizdat, 1988.