ЛОКАЛДЫ ФРАКТАЛДЫ КҮН ЖЫЛУ СТАНЦИЯСЫ

Осы жұмыста модульдік архитектураға негізделген жаңа типтегі фракталды күн жылу станциясы (ФЖС) ұсынылады. Дайындалып отырған ФЖС локалды тұтынушыларды жылулық энергиямен қамтамасыз етуге бағытталған, соның ішінде автономды және шалғай аудандарда, сондай-ақ орнату алаңы шектеулі объектілерде қолданылады.
Құрылымның ерекшелігі – фракталды абсорберлерді қолдану, олардың конфигурациясы тек тікелей күн радиациясын тиімді сіңіріп қана қоймай, шағылған күн сәулесін қосымша электр энергиясын өндіру үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Осы мақсатта абсорберлердің артқы бетіне фотоэлектрлік элементтер орналастырылған, олар шағылған сәулені электр энергиясына айналдырады.
Фракталды коллекторды жылулық және электр энергиясын бір уақытта өндіру үшін қолдану жалпы күн энергиясын пайдалану тиімділігін арттырып, құрылғының энергетикалық тығыздығын жоғарылатуға ықпал етеді. Мақалада ФЖС-тің пайдалы әсер коэффициенті (КПД) бағаланған, энергетикалық шығындар, жылулық баланс ерекшеліктері және энергияны түрлендіру тиімділігіне әсер ететін факторлар қарастырылған. Сонымен қатар ұсынылған конструкцияның негізгі артықшылықтары – орнатудағы икемділік, сенімділіктің жоғары болуы және масштабтау мүмкіндігі – атап көрсетілген, сондай-ақ фракталды элементтердің геометриясын дәл есептеуді қажет ететін конструктивтік күрделілік сияқты мүмкін болатын кемшіліктер де көрсетілген.

1. Калинин В.Н. Солнечные тепловые электростанции: теория и практика / В.Н. Калинин, С.А. Иванов – М.: Энергоатомиздат, 2018. – 320 с.

2. Мартынов А.П. Фрактальные структуры в солнечных коллекторах и их эффективность / А.П. Мартынов, И.В. Петров // Вестник альтернативной энергетики. – 2020. – № 4. – С. 45-53.

3. Duffie J.A. Solar Engineering of Thermal Processes / J.A. Duffie, W.A. Beckman – 4th ed. – Hoboken: Wiley, 2013. – 980 p.

4. Zhang L. Hybrid PV/T solar collectors: Performance analysis and design optimization / L. Zhang, Q. Li, X. Wang // Renewable Energy. – 2019. – Vol. 133. – P. 1200-1215.

5. Ткачёв А.А. Солнечные гибридные энергетические системы: тепловые и электрические аспекты / А.А. Ткачев // Энергетическая эффективность. – 2021. – Т. 12, № 2. – С. 15-28.

6. Soteris A. Kalogirou. Solar Energy Engineering: Processes and Systems / A. Soteris – 2nd ed. – Academic Press, 2014. – 752 p.

7. Меирбекова О.Д. К вопросу создания гибридных энергетических систем / О.Д. Меирбекова, Н.Т. Рустамов // Проблемы информатики и энергетики, Ташкент, 2022. – № 3. – С. 83.-90.

8. An Improved Hybrid Wind Power Plant for Small Power Generation / N. Rustamov et al // International journal of renewable energy research. – 2023. – Vol.13, № 2. – Р. 629-635.

9. Thermal and energy characteristics of a cogenerative fractal solar collector / N.Т. Rustamov et al European Journal of Technical and Natural Sciences. – 2024. – № 1. – Р. 3-10.

10. Energetic optimization of a solar photovoltaic thermal (PV/T) air collector / F. Sarhaddi et al // Int. Jour. Energy Res. – 2010. – P. 343-34.

11. Performance evaluation of solar photovoltic/thermal systems / B.J. Huang et al // Solar Energy. – 2001. – V. 70. – P. 443-448.

12. Duffie J.A. Solar Engineering of Thermal Processes / J.A. Duffie, W.A. Beckman. – 4th ed. – Hoboken: Wiley, 2013. – 980 p.