ЖҮГЕРІНІ ТИІМДІ КЕПТІРУ ҮШІН ГЕЛИОКОЛЛЕКТОРДЫҢ ЖЫЛУ ҚУАТЫН АНЫҚТАУ
https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-2(22)-59
Аңдатпа
Мақалада ауа күн коллекторы негізінде жұмыс істейтін тәжірибелік кептіру қондырғысын пайдалана отырып, жүгеріні кептіру процесін зерттеу нәтижелері ұсынылған. Жылутехникалық тәжірибелер жүргізіліп, ауа ағынының жылдамдығы өлшенді және кептіру барысында жүгерінің ылғалдылығының өзгеруі тіркелді. Сонымен қатар күн гелиоколлекторының конструктивтік және пайдалану сипаттамалары талданып, тәжірибе аймағындағы күн радиациясының көрсеткіштері зерттелді, бұл қолжетімді күн энергиясының деңгейін және оның ауаны қыздыру тиімділігіне әсерін бағалауға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде ауа коллекторының жылулық қуаты анықталып, оның ұзындығы бойынша температураның таралуы бағаланды және жүйенің оңтайлы жұмыс режимдері белгіленді. Күн энергиясын пайдалану жүгеріні кептіру кезіндегі энергия шығындарын едәуір төмендетіп, процестің энергия тиімділігін арттыратыны және жаңартылатын энергия көздерін орнықты пайдалануға ықпал ететіні анықталды. Қосымша түрде тәжірибелік нәтижелер есептік тәуелділіктермен салыстырылып, жүгері қабатындағы жылу және ылғал алмасу кинетикасы нақтыланды. Алынған деректер ауылшаруашылық өнімдерін кептіруге арналған күн кептіргіш қондырғыларын жобалау және жетілдіру кезінде, сондай-ақ өзгермелі инсоляция мен табиғи желдету жағдайында кептірудің ұтымды режимдерін негіздеу үшін пайдаланылуы мүмкін.
Тірек сөздер
Авторлар туралы
И. М. ДауреноваҚазақстан
Индира Мәлікқызы Дауренова – «Энергетика және электротехника» кафедрасының, доктаранты,
050013, Алматы қ., Байтұрсыұлы к-сі, 126/1;
050010, Алматы қ., Абай д-лы, 8
Д. М. Тойбазар
Қазақстан
Даулет Мейирұлы Тойбазар – «Электр энергетикасы» кафедрасының аға оқытушысы,
050013, Алматы қ., Байтұрсыұлы к-сі, 126/1;
050010, Алматы қ., Абай д-лы, 8
А. Б. Мустафаева
Қазақстан
Ардақ Болатқызы Мустафаева – Қолданбалы математика мектебінің сениор-лекторы,
050000, Алматы қ., Төле би к-сі, 59
Б. А. Урмашев
Қазақстан
Байдаулет Амантаевич Урмашев – Ақпараттық технологиялар факультеті, Информатика кафедрасының профессоры,
050040, Алматы қ., Әл-Фараби д-лы, 71
М. Ж. Хазимов
Қазақстан
Марат Жалелович Хазимов – «Жылуэнегретикасы және физика» кафедрасының профессоры, 050013, Алматы қ., Байтұрсыұлы к-сі, 126/1;
050010, Алматы қ., Абай д-лы, 8
Әдебиет тізімі
1. Sotchenko V.S. Technology of corn cultivation / V.S. Sotchenko, V.N. Bagrintseva // Bulletin of the Agroindustrial Complex of Stavropol Special. – 2015. – Issue № 2. – 79 б.
2. Alabushev A.V. Corn: biology, breeding, cultivation technology / A.V. Alabushev // Rostov n/A: Phoenix, 2018. – Р. 45-78.
3. Popova T.N. Chemical composition and nutritional value of corn grain / T.N. Popova // Food Industry. – 2022. – № 5. – Р. 32-36.
4. Перспективная технология сушк влажного зерна кукурузы / В.Н. Пермяков и др. // Башкирский государственный аграрный университет.
5. Энергоэффективная технология сушка зерна, использующая солнечную энергию / Н.Ю. Куртченко и др. // Известия. – 2022. – № 4(68).
6. Technology and system of power supply / O. Gorbenko et al // Determination on energy efficiency in corn grain drying.
7. Barantsev A.I. Solar energy: heat engineering and technology / A.I. Barantsev, V.M. Kuznetsov. – Moscow: Energiya, 2019. – Р. 112-145.
8. Fedyanina V.Ya. Fundamentals of using non-traditional and renewable energy sources / V.Ya. Fedyanina, S.O. Khomutova, V.M. Ivanova, / ed.- Barnaul, LLC «MC EOR». – 2018.
9. Globalis Solaris Atlas [Fontes electronici] / Grex Argentariae Mundanae, ESMAP. – Modus accessus: https://globalsolaratlas.info.
10. Dzyuba V.A. Breeding and seed production of corn / V.A. Dzyuba, V.V. Kozlov. – Moscow: Kolos, 2017. – Р. 23-56.
11. Kuzmin, I.I. Scientific justification of increasing the level of hybridity of corn seeds and the technology of their post-harvest processing at plants: abstract of the dissertation. ... Candidate of Technical Sciences, Moscow, 1999. – 24 p.
12. GOST 32882-2014 «Corn, fresh on the cob» (for processing for food purposes and for fresh consumption).
13. ГОСТ 13634-90 Межгосударственный стандарт. Кукуруза Требования пи заготовках и поставках. – Москва. Стандартинформ. – 2010.
14. Duffie J.A. Solar Engineering of Thermal Processes / J.A. Duffie, W.A. Beckman // 4th ed. John Wiley & Sons, 2013. – 936 p.
15. Mishenin E.V. Modellatio mathematica radiationis solaris pro systematibus autonomis / E.V. Mishenin // Conservatio energiae et energia renovabilis. – 2020. – № 2. – P. 18-25.
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Дауренова И.М., Тойбазар Д.М., Мустафаева А.Б., Урмашев Б.А., Хазимов М.Ж. ЖҮГЕРІНІ ТИІМДІ КЕПТІРУ ҮШІН ГЕЛИОКОЛЛЕКТОРДЫҢ ЖЫЛУ ҚУАТЫН АНЫҚТАУ. Шәкәрім Университетінің Хабаршысы. Техникалық ғылымдар сериясы. 2026;(2(22)):552-561. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-2(22)-59
For citation:
Daurenova I.M., Toibazar D.M., Mustafaeva A.B., Urmashev B.A., Khazimov M.Zh. DETERMINATION OF THE THERMAL POWER OF A SOLAR COLLECTOR FOR EFFICIENT DRYING OF CORN. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2026;(2(22)):552-561. (In Russ.) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2026-2(22)-59
JATS XML















