ӘУЛИЕ-АТА КОНГРЕСС-ХОЛЛЫНЫҢ ҚОЛЖЕТІМДІЛІКТІ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСТЕРІН ОҢТАЙЛАНДЫРУ

Мақалада қоғамдық мақсаттағы объект – "Әулие Ата" Конгресс-Холл мысалында қол жеткізуді бақылау және басқару жүйесіндегі бақылау және басқару процестерінің тиімділігі мен сенімділігін арттыру міндеті қарастырылады. СКУД типтік архитектураларына және ақпараттық қауіпсіздік пен инженерлік қауіпсіздік жүйелеріне қойылатын нормативтік талаптарға шолу жасалды. Келушілердің тығыздығы жоғары нысандарда және қол жетімділіктің аралас сценарийлерінде (қызметкерлер, мердігерлер, қонақтар, бұқаралық іс-шаралар) шешімдердің кешігуі, ережелердің сәйкес келмеуі, бейнебақылау және өрт автоматикасымен интеграцияның жеткіліксіздігі және оқиғалардың шектеулі талдауы негізгі проблемалар болып табылады. Оңтайландыру шараларының кешені ұсынылды: оқиғаға бағытталған өңдеуге көшу (event-driven), жергілікті контроллерлер мен ережелерді кэштеу арқылы серверді түсіру, тәуекелді адаптивті бағалаумен rbac+abac қол жеткізуді басқарудың гибридті моделін қолдану, ЖУРНАЛДАУДЫ біріздендіру және API/шиналар арқылы интеграциялау.

1. Security Industry Association (SIA). Open Supervised Device Protocol (OSDP) v2.2 – Technical Specification. Silver Spring, MD: SIA, 2017.

2. Role-Based Access Control Models / R.S. Sandhu et al // IEEE Computer. – 1996. – Vol. 29, № 2. – P. 38-47.

3. Hu V.C. Assessment of Access Control Systems / V.C. Hu, D. Ferraiolo, R. Kuhn // NIST Interagency Report 7316. Gaithersburg, MD: NIST, 2006.

4. McGraw R. Risk-Adaptable Access Control (RAdAC) / R. McGraw // Security and Privacy in Dynamic Environments. IEEE, 2009.

5. Гончаров А.В. Системы контроля и управления доступом: проектирование и эксплуатация / А.В. Гончаров. – М.: ИНФРА-М, 2021.

6. Сидоров Н.Н. Интеллектуальные системы безопасности: методы анализа событий и предотвращения инцидентов / Н.Н. Сидоров. – СПб.: Питер, 2020.

7. Zhang H. Event-Driven Architectures for Security Monitoring: A Survey and Practical Considerations / H. Zhang, J. Li // IEEE Access. – 2021. – Vol. 9. – P. 102340-102356.

8. Internet of Things: A Survey on Enabling Technologies, Protocols, and Applications / A. Al-Fuqaha et al // IEEE Communications Surveys & Tutorials. – 2015. – Vol. 17, № 4. – P. 2347-2376.

9. Chen X. Integrating Access Control Events with Video Analytics for Incident Response / X. Chen, Y. Zhang // Journal of Security and Networks. – 2022. – Vol. 17, № 3. – P. 145-158.

10. Kent K. Guide to Computer Security Log Management / K. Kent, M. Souppaya // NIST Special Publication 800-92. Gaithersburg, MD: NIST, 2006. – 72 p.

11. ISO/IEC 27001:2022. Information security, cybersecurity and privacy protection – Information security management systems – Requirements. Geneva: ISO, 2022.

12. ISO/IEC 27002:2022. Information security, cybersecurity and privacy protection – Information security controls. Geneva: ISO, 2022.

13. IEC 60839-11-1:2013. Alarm and electronic security systems – Part 11-1: Electronic access control systems – System and components requirements. Geneva: IEC, 2013.

14. National Institute of Standards and Technology. Security and Privacy Controls for Information Systems and Organizations. NIST Special Publication 800-53 Rev. 5. Gaithersburg, MD: NIST, 2020.