POWER BI КӨМЕГІМЕН BLOCKCHAIN ТЕХНОЛОГИЯСЫНА НЕГІЗДЕЛГЕН ОНЛАЙН ДАУЫС БЕРУ ЖҮЙЕСІНІҢ ДЕРЕКТЕРІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ ВИЗУАЛИЗАЦИЯЛАУ

Ғылыми-зерттеу жұмысы аясында (ЖРН AP23489791) блокчейн технологиясы негізінде онлайн-дауыс беру жүйесі әзірленіп, енгізілді. Бұл мақала осы жүйе жасаған деректерді талдау және визуализациялау үшін Power BI Business Intelligence құралының әдіснамасы мен практикалық қолданылуына бағытталған. Blockchain дауыс беру жүйелеріндегі деректерді талдау үшін Power BI сияқты бизнесті талдау құралдарын пайдалану олардың өнімділігін, қауіпсіздігін және ашықтығын растау үшін маңызды қадам болып табылады. Блокчейн-хронологиялық реттелген блокчейннен тұратын орталықтандырылмаған сандық тізілім. Электрондық дауыс беру контекстінде бұл блоктарда әртүрлі операциялар болуы мүмкін транзакциялар бар: сайлаушылар мен кандидаттарды тіркеу, дауыс беру, нәтижелерді санау.
Блокчейндегі деректердің негізгі сипаттамалары, оларды дауыс беру және кейінгі талдау жүйелеріне қолайлы етеді: өзгермейтіндік (иммунитет), мөлдірлік (транспаренттілік), орталықсыздандыру (орталықсыздандыру), бақылау (Traceability). Әрбір транзакцияда жүйедегі барлық операцияларды бақылауға мүмкіндік беретін бірегей идентификатор мен уақыт белгісі бар.
Жұмыс Power BI күрделі және таратылған блокчейн деректерін көрнекі және оңай түсіндірілетін Графиктер мен бақылау тақталарына қалай түрлендіруге мүмкіндік беретінін көрсетеді, бұл дауыс беру жүйесінің өнімділігін, қауіпсіздігін және ашықтығын бағалау үшін өте маңызды. Негізгі көрсеткіштер мен визуализациялар ұсынылған және блокчейн деректерін аналитикалық құралмен біріктіру процесі сипатталған. Нәтижелер Power BI пайдалану орталықтандырылмаған жүйелердің артықшылықтарын тексеру және көрсету үшін тиімді тәсіл екенін растайды.

1. DVTChain: A blockchain-based decentralized mechanism to ensure the security of digital voting system voting system / Syada Tasmia Alvi et al // Journal of King Saud University – Computer and Information Sciences. – 2022. – vol. 34(9). https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2022.06.014.

2. Lakshmi Sai Priya K. Electronic Governance and Open Society: Challenges in Eurasia / K. Lakshmi Sai Priya, Ch. Rupa // 2nd International Conference on Innovative Mechanisms for Industry Applications (ICIMIA). – 2020. https://doi.org/10.1109/icimia48430.2020.9074931.

3. Internet of Things, Artificial Intelligence and Blockchain Technology / R. Lakshmana Kumar et al // Springer at 2021. https://doi.org/10.1007/978-3-030-74150-1.

4. Applying the ETL Process to Blockchain Data. Prospect and Findings / Roberta Galici et al // Information. – 2020. – vol. 11(4) by MDPI AG at 2020. https://doi.org/10.3390/info11040204.

5. Beros I. Usage of BI Tools in Analysis of the Tomas Croatia 2019 Survey / I. Beros, N. Hlupic, F. Dzapo // 44th International Convention on Information, Communication and Electronic Technology (MIPRO) by IEEE at 2021. https://doi.org/10.23919/mipro52101.2021.9597033.

6. Jones Daniel. Power BI: 3 in 1- Comprehensive Guide of Tips and Tricks to Learn the Functions of Power BI+ Simple and Effective Strategies+ Advanced Guide to Learn the Advanced Realms of Power BI, 2021.

7. Designing a Blockchain-Enabled Methodology for Secure Online Voting System / Saurabh Singh et al // International Conference on Intelligent Data Communication Technologies and Internet of Things (IDCIoT) by IEEE at 2023. https://doi.org/10.1109/idciot56793.2023.10053410.

8. A Vijaya Kumar. Blockchain Based Public Cloud Security for E-Voting System on IoT Environment / A Vijaya Kumar, Gabbita Viswa Sarvani, Dama Satya // IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. – 2020. – vol. 981(4). – by IOP Publishing at 2020. https://doi.org/10.1088/1757-899x/981/4/042013.

9. Ruj S. Blockchains: A Handbook on Fundamentals, Platforms and Applications / S. Ruj, S.S. Kanhere, M. Conti // Advances in Information Security by Springer at 2024. https://doi.org/10.1007/978-3-031-32146-7.

10. El Madhoun N. Going Beyond the Blockchain Hype: In Which Cases are Blockchains Useful for IT Applications? / N.El Madhoun, J. Hatin, E. Bertin // 3rd Cyber Security in Networking Conference (CSNet) by IEEE at 2019. https://doi.org/10.1109/csnet47905.2019.9108966.

11. Advances in System-Integrated Intelligence / M. Valle et al // Proceedings of the 6th International Conference on System-Integrated Intelligence (SysInt 2022), September 7-9, 2022. Genova, Italy, https://doi.org/10.1007/978-3-031-16281-7.

12. Visualization of Blockchain Data: A Systematic Review / N. Tovanich et al // IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics. – 2021. – vol. 27(7). by Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) at 2021. https://doi.org/10.1109/tvcg.2019.2963018.