АЙНАЛМАЛЫ ҚАЛЫПТАУДЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІНІҢ ПОЛИЭТИЛЕНДІ ЫЛҒАЛДАНДЫРУДЫҢ ШЕТКІ БҰРЫШЫНА ӘСЕРІН ЗЕРТТЕУ

Бұл мақалада айналмалы қалыптау арқылы полиэтиленді қайта кәдеге жарату (оны қайталама өңдеу – қайта өңдеу) мәселесін зерттеу берілген. Ғылыми әдебиеттерде полиэтиленнің (РПЭ) айналмалы сорттарын қайта өңдеу өте нашар зерттелген және ұсынылған деректер көбінесе қарама-қайшы. Алайда, өнеркәсіпте қайталама полиэтиленді пайдалана отырып, айналмалы қалыптау әдісімен контейнерлерді өндіру үшін оның тозуы (қайта өңдеу жағдайында пайда болатын) ескерілуі керек, оны бағалау үшін авторлар келесі әдістерді пайдаланды: ИҚспектроскопия, атомдық күшті микроскопия, РПЭ бетінің гидрофобтылығын зерттеу (контакт бұрышын өлшеу арқылы) және механикалық сынақтар. Бұл ыдыстарды (минералды тыңайтқыштарды сақтауға арналған, КАС28 маркалы) кеңінен қолдануды ескере отырып, тазартылған сумен (KAS28 әсерінен кейін) РПЭ ББЗ оларды өңдеудің әртүрлі технологиялық режимдері (PIAT индикаторы) бойынша зерттелді. РПЭ қайта өңдеу полиэтиленнің бетінде карбоксил топтарының түзілуіне және оның гидрофильділігінің едәуір артуына әкелетіні көрсетілген (байланыс бұрышы 36%-ға дейін төмендеген). KAS28-де сақтау сонымен қатар қарастырылатын өңдеу параметрлеріне қарамастан қайталама және біріншілік РПЭ жасалған бұйымдардың гидрофильділігін арттырады (байланыс бұрышының 8%-дан 28%-ға дейін төмендеуі). РПЭ гидрофильділігіне ең әсер ететін фактор (зерттелетіндердің) қайта өңдеу екені көрсетілген. Композиттердегі қайталама полиэтиленнің 15-25% дейін дозаланғанда беріктік сипаттамаларында (созылу беріктігі мен деформациясында) шамалы ғана өзгерістер байқалатыны анықталды, бұл бастапқы шикізатты өнімділік қасиеттерін (қайталама полиэтиленмен) сыни жоғалтпай ішінара ауыстыруды ұсынуға мүмкіндік береді. Бұл айналмалы композиттер өндірісінде екінші реттік ПЭ-ді экономикалық тұрғыдан тиімді пайдалану перспективаларын ашады. Бұл зерттеуді қайта өңдеу кезінде РПЭ деградациясын бағалау және дайын өнімнің өнімділік қасиеттерін жақсарту үшін пайдалануға болады.

1. Revyako M.M. Chemical technologies, biotechnology, geoecology / M.M. Revyako, E.Z. Khrol // Journal Proceedings of BSTU. Series 2. – 2008.

2. Nugent P. Guide to the Development of Applied Plastics (second edition). – 2017.

3. La Mantia F.P. An additive model to predict the rheological and mechanical properties of polypropylene blends made by virgin and reprocessed components / F.P. La Mantia, M.C. Mistretta, V. Titone // Recycling. – 2021. – № 6. – Р. 2.

4. Use of Virgin/Recycled Polyethylene Blends in Rotational Moulding / S.P. Сestari et al // J. Polym. Eng. – 2021. – № 41. – Р. 509-516.

5. Compatibility of HDPE/Postconsumer HDPE Blends Using Compatibilizing Agents / E. Ramírez-Vargas et al // J. Appl. Polym. Sci. – 2006. – № 100. – Р. 3696-3706.

6. Tesfaw S. Evaluation of Tensile and Flexural Strength Properties of Virgin and Recycled High-Density Polyethylene (HDPE) for Pipe Fitting Application / S. Tesfaw, O. Fatoba, T. Mulatie // Mater. Today. Proc. – 2022. – № 62. – Р. 3103-3113.

7. Jian Zh. Blending Recycled High-Density Polyethylene HDPE (rHDPE) with Virgin (vHDPE) as an Effective Approach to Improve the Mechanical Properties / Zh. Jian, V. Hirschberg, D. Rodrigue // Recycling. – 2023. – № 8. – № 1.(2). https://doi.org/10.3390/recycling8010002.

8. Postnov V.I. Features of the preparation of a polymer polymer binder to reduce the porosity of fiberglass obtained by vacuum molding / V.I. Postnov, E.A. Veshkin, P.A. Abramov // Bulletin of the Samara Scientific Center of the Russian Academy of Sciences. – 2011. – 13, № 4(2). – Р. 462-468.

9. Methods of molding aviation products from PCM(review) / E.D. Kolpachkov et al // Proceedings of VIAM. – 2019. – № 11(83). – Р. 22-36.

10. Martini C.I. Processing – structure-properties of cork polymer composites / C.I. Martini, V. Gil // Polymer and Combined Materials. – 2020, Vol. 7.Dynamic pore wetting and its effects on porous particle flotation: A review / Y. Mao et al // International Journal of Mining Science and Technology. – 2022, vol. 28, is. 6. – Р. 1365-1378. https://doi.org/10.1016/j.ijmst2022.09.014

11. Yuan Y. Contact Angle and W etting Properties / Y. Yuan, T.R. Lee // Surface Science Techniques eds. G. Bracco, B. Holst. Berlin; Heidelberg: Springer. – 2013. – Р. 3-34. https://doi.org/10.1007/978-3-642-34243-1.

12. Gomes P.C. Nondestructive evaluation of sintering and degradation for rotational molded polyethylene / P.C. Gomes, M.R. Thompson // Polymer Degradation and Stability. Volume 157, 2018, Pages 34-43, ISSN 0141-3910. https://doi.org/10.1016/j.polymdegradstab.2018.09.013.