«Тағам инженериясы және биотехнология», «Химиялық технология», "Техникалық физика және Жылу энергетикасы" және «Автоматтандыру және ақпараттық технологиялар» бағыттары бойынша үшінші нөмірге жарияланымдар қабылдау жабылды!

Прием публикаций на третий номер по направлениям «Пищевая инженерия и биотехнология», «Химическая технология», «Техническая физика и теплоэнергетика» и «Автоматизация и информационные технологии» закрыт!

Submissions for the third issue in the fields of “Food Engineering and Biotechnology”, “Chemical Technology”, "Technical physics and thermal power engineering" and “Automation and Information Technologies” are closed!

Preview

Вестник Университета Шакарима. Серия технические науки

Расширенный поиск

ПОЛУЧЕНИЕ МАТЕРИАЛА НАКОПИТЕЛЯ ВОДОРОДА НА ОСНОВЕ LANI5 МЕТОДОМ ИСКРОПЛАЗМЕННОГО СПЕКАНИЯ

https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-3(19)-58

Аннотация

В данной статье исследована технология получения сплава на основе LaNi₅ методом искрового плазменного спекания (ИПС) для хранения водорода. Предварительная механическая активация и механический синтез проводились с использованием металлических порошков лантана (La) и никеля (Ni) в массовых соотношениях 20:1 и 30:1. Подготовленные порошковые смеси помещались в графитовую матрицу диаметром 20 мм, предварительно подпрессовывались и спекались на установке искрового плазменного спекания ISKRA при температуре 1250°C и постоянном давлении в среде вакуума.
Для фазового анализа синтезированных образцов использовался метод рентгеновской дифрактометрии, в результате чего были определены фазовые превращения и кристаллические особенности структуры сплава. В результате было установлено, что наблюдается образование фазы LaNi₅. Помимо основной фазы, обнаружен также оксид La₂O₃, что свидетельствует о частичном окислении материала. Кроме того, морфология и микроструктура материала были исследованы с помощью сканирующего электронного микроскопа, что позволило охарактеризовать поверхностную структуру и распределение размеров частиц полученных образцов. Результаты исследования подтвердили эффективность метода механического синтеза и искрового плазменного спекания для получения материала на основе LaNi₅ для хранения водорода и позволили определить влияние параметров синтеза на фазовый состав и микроструктурные характеристики полученного материала.

Об авторах

А. Ж. Миниязов
Филиал «Институт атомной энергии» РГП НЯЦ РК; Шәкәрім университет
Казахстан

Арман Жанарбекович Миниязов – PhD, заместитель директора филиала 

071100, Республика Казахстан, г. Курчaтoв, ул. Бейбит атом, 10

071412, Республика Казахстан, г. Семей, ул. Глинки, 20 А



М. К. Скаков
Филиал «Институт атомной энергии» РГП НЯЦ РК
Казахстан

Мажын Канапинович Скаков – д.ф.-м.н. главный научный сотрудник

 071100, Республика Казахстан, г. Курчaтoв, ул. Бейбит атом, 10 



Н. М. Мухамедова
Филиал «Институт атомной энергии» РГП НЯЦ РК; Шәкәрім университет
Казахстан

Нурия Мейрамкановна Мухамедова – PhD, начальник лаборатории перспективных материалов 

071100, Республика Казахстан, г. Курчaтoв, ул. Бейбит атом, 10

071412, Республика Казахстан, г. Семей, ул. Глинки, 20 А



О. Өкен
Филиал «Институт атомной энергии» РГП НЯЦ РК
Казахстан

Оспан Окен – техник-лаборатории лаборатории перспективных материалов 

071100, Республика Казахстан, г. Курчaтoв, ул. Бейбит атом, 10



М. Е. Скопченко
Филиал «Институт атомной энергии» РГП НЯЦ РК
Казахстан

Михаил Евгельевич Скопченко – начальник группы лаборатории перспективных материалов

071100, Республика Казахстан, г. Курчaтoв, ул. Бейбит атом, 10



Список литературы

1. The role of renewable energy in the global energy transformation / D. Gielen et al // J. Energy Strategy Rev. – 2019. – № 24. – Р. 38-50.

2. Garba B. Renewable Energy Sources, Sustainability and Environmental Protection: A Review / B. Garba, M. Abdulrahman // European Journal of Theoretical and Applied Sciences. – 2024. – Т. 2, № 2. – Р. 449-462. https://doi.org/10.59324/ejtas.2024.2(2).39.

3. Dawood F. Hydrogen production for energy: An overview / F. Dawood, M. Anda, G.M. Shafiullah // Int. J. Hydrogen Energy. – 2020. – № 45. – Р. 3847-3869.

4. Zubairu N. A review of hydrogen energy in renewable energy supply chain finance / N. Zubairu, L.Al Jabri, A. Rejeb // Discover Sustainability. – 2025. – Vol. 6, art. 186.

5. https://doi.org/10.1007/s43621-025-01007-0.

6. Reda S.M. Green hydrogen as a source of renewable energy / S.M. Reda // Environmental Science and Pollution Research. – 2024. https://doi.org/10.1007/s11356-024-35429-0.

7. Jaradat M.A. Green Hydrogen in Focus: A Review of Production, Storage, and Applications / M.A. Jaradat, K.M. Al-Azzam, M.A. Hammad // Energies. – 2024. – Vol. 17, № 16. – Article 3992. https://doi.org/10.3390/en17163992.

8. Hydrogen production, storage, transportation and key challenges with applications: A review / A.M. Abdalla et al // Energy conversion and management. – 2018. – Vol. 165. – P. 602-627.

9. Hydrogen production, transportation, utilization, and storage: Recent advances towards sustainable energy / N.S. Muhammed et al // Journal of energy storage. – 2023. – Vol. 73. – P. 109207.

10. Drawer C. Metal hydrides for hydrogen storage–Identification and evaluation of stationary and transportation applications / C. Drawer, J. Lange, M. Kaltschmitt // Journal of energy storage. – 2024. – Vol. 77. – P. 109988.

11. Perspectives and challenges of hydrogen storage in solid-state hydrides / Z. Chen et al // Chinese Journal of Chemical Engineering. – 2021. – Vol. 29. – P. 1-12.

12. Nemukula E. Metal Hydrides for Sustainable Hydrogen Storage: A Review / E. Nemukula // Energy Reports. – 2025. https://doi.org/10.1155/er/6300225.

13. Boser O. Hydrogen sorption in LaNi5 / O. Boser // Journal of the Less Common Metals. – 1976. – Vol. 46, № 1. – P. 91-99.

14. LaNi5 related AB5 compounds: Structure, properties and applications / J.M. Joubert et al // Journal of Alloys and Compounds. – 2021. – Vol. 862. – P. 158163.

15. Jurczyk M. (ed.). Handbook of nanomaterials for hydrogen storage. – CRC Press, 2017.

16. Suzuki K. Degradation of LaNi5 and LaNi4. 7Al0. 3 hydrogen-absorbing alloys by cycling / K. Suzuki, K. Ishikawa, K. Aoki // Materials Transactions, JIM. – 2000. – Vol. 41, № 5. – P. 581-584.

17. Łodziana Z. Surface properties of LaNi5 and TiFe – Future opportunities of theoretical research in hydrides / Z. Łodziana // Frontiers in Energy Research. – 2021. – Vol. 9. – P. 719375.

18. Hydrogen absorption reactions of hydrogen storage alloy LaNi5 under high pressure / T. Sato et al // Molecules. – 2023. – Vol. 28, № 3. – P. 1256.

19. Polytypism of La–Ni phases in multicomponent AB5 type hydride electrode alloys / Y. Chen et al // International journal of hydrogen energy. – 2002. – Vol. 27, № 1. – P. 63-68.

20. Liu Y. Optimization of LaNi5 hydrogen storage properties by the combination of mechanical alloying and element substitution / Y. Liu, D. Chabane, O. Elkedim // International Journal of Hydrogen Energy. – 2024. – Vol. 53. – P. 394-402

21. Experimental investigation of the hydrogen storage capacity in LaNi3. 6Al0. 4Mn0. 3Co0. 7 alloy / S. Harrat et al // International Journal of Hydrogen Energy. – 2024. –Vol. 77. – P. 33-39.

22. Kaszyca K. Using the Spark Plasma Sintering System for Fabrication of Materials / K. Kaszyca. // Materials. – 2024.

23. MAX phases and their spark plasma sintered composites / G.O. Kayan et al // Smart Materials Research. – 2025.

24. Munir Z.A. The effect of electric field and pressure on the synthesis and consolidation of materials: A review of the spark plasma sintering method / Z.A. Munir, U. Anselmi-Tamburini, M. Ohyanagi // Journal of Materials Science. – 2006. – Vol. 41. – P. 763-777. https://doi.org/10.1007/s10853-006-6555-2

25. Influence of transition metals on hydrogen storage properties of LaNi5 alloy / K. Asheesh et al // International Atomic Energy Agency. – 2022. – P. 31-35.

26. Khan, H.B. Metal hydride hydrogen storage risk assessment: A review / H.B. Khan // International Journal of Hydrogen Energy. – 2025.

27. Experimental and Mathematical Investigation of Hydrogen Absorption in LaNi5 and La0. 7Ce0. 1Ga0. 3Ni5 Compounds / S. Belkhiria et al // Metals. – 2024. – Vol. 14, № 9. – P. 967.

28. Improvement of hydriding kinetics of LaNi 5-type metal alloy through substitution of nickel with tin followed by palladium deposition / T.R. Somo et al // Bulletin of Materials Science. – 2022. – Vol. 45. – P. 1-11.

29. Evolution of Phase Transformations in the Mg-Ni-Ce System After Mechanical Synthesis and Spark Plasma Sintering. Nuriya Mukhamedova, Arman Miniyazov,Gainiya Zhanbolatova, Zhanna Ospanova, Aisara Sabyrtayeva, Karina Shaikieva. – Materials 2025. – V. 18. https://doi.org/10.3390/ma18092131.

30. LaNi₅ related AB₅ compounds: Structure, properties and applications / J.M. Joubert et al // Journal of Alloys and Compounds. – 2021. – Vol. 862. – Р. 158163.


Рецензия

Для цитирования:


Миниязов А.Ж., Скаков М.К., Мухамедова Н.М., Өкен О., Скопченко М.Е. ПОЛУЧЕНИЕ МАТЕРИАЛА НАКОПИТЕЛЯ ВОДОРОДА НА ОСНОВЕ LANI5 МЕТОДОМ ИСКРОПЛАЗМЕННОГО СПЕКАНИЯ. Вестник Университета Шакарима. Серия технические науки. 2025;(3(19)):515-525. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-3(19)-58

For citation:


Miniyazov A.Zh., Skakov M.K., Mukhamedova N.M., Oken O., Skopchenko M.E. PRODUCTION OF HYDROGEN STORAGE MATERIAL BASED ON LaNi5 BY SPARK-PLASMA SINTERING. Bulletin of Shakarim University. Technical Sciences. 2025;(3(19)):515-525. (In Kazakh) https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-3(19)-58

Просмотров: 764

JATS XML


Creative Commons License
Контент доступен под лицензией Creative Commons Attribution 4.0 License.


ISSN 2788-7995 (Print)
ISSN 3006-0524 (Online)
X